Không còn xem doanh nghiệp chỉ là “đối tượng quản lý”, Lai Châu đang chuyển mạnh sang tư duy “đồng hành và phục vụ”. Nghị quyết mới của Tỉnh ủy về nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư, phát triển kinh tế tư nhân giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ mở ra một “đường băng phát triển” mới, đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.
Trong dòng chảy phát triển mới của đất nước, khi hàng loạt nghị quyết chiến lược của Trung ương đang mở ra không gian cải cách mạnh mẽ, Lai Châu đứng trước yêu cầu phải bứt phá nhanh hơn, quyết liệt hơn để không bỏ lỡ cơ hội. Một tỉnh miền núi biên giới với nhiều tiềm năng về nông nghiệp đặc hữu, dược liệu, năng lượng, du lịch sinh thái và kinh tế cửa khẩu không thể tiếp tục phát triển chỉ bằng nguồn lực đầu tư công hay tư duy “trông chờ, hỗ trợ”.
Chính vì vậy, Nghị quyết số 09-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ra đời không đơn thuần là một văn bản về kinh tế, mà là tuyên ngôn về đổi mới tư duy phát triển, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy hiệu quả thu hút đầu tư làm thước đo năng lực điều hành, lấy kinh tế tư nhân làm động lực quan trọng của nền kinh tế địa phương.
Thực tế cho thấy, giai đoạn 2021-2025, Lai Châu đã có những tín hiệu tích cực trong thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Toàn tỉnh cấp mới 94 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 27.000 tỷ đồng; thành lập mới 771 doanh nghiệp; khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng bình quân khoảng 8%/năm, tạo việc làm cho khoảng 22.000 lao động.
Nhưng nhìn thẳng vào sự thật, những kết quả đó vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn doanh nghiệp còn nhỏ và siêu nhỏ, thiếu thương hiệu mạnh, năng lực quản trị hạn chế, liên kết yếu, công nghệ chưa cao. Nhiều “điểm nghẽn” kéo dài như thiếu quỹ đất sạch, thủ tục hành chính còn chậm, hạ tầng logistics chưa đồng bộ, xúc tiến đầu tư chưa chuyên nghiệp… đang khiến nhiều cơ hội phát triển chưa thể chuyển hóa thành dòng vốn thực tế.
Điểm đáng chú ý trong nghị quyết lần này là Lai Châu không né tránh các hạn chế của mình. Ngược lại, tỉnh xác định rõ muốn thu hút được “đại bàng”, trước hết phải dọn sạch “tổ”. Điều đó đồng nghĩa với việc cải cách hành chính không còn là khẩu hiệu, mà trở thành yêu cầu sống còn trong cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương.
Thông điệp “coi sự hài lòng của doanh nghiệp là thước đo năng lực quản lý của chính quyền” được đặt ở vị trí trung tâm của nghị quyết. Đây là thay đổi rất quan trọng. Bởi doanh nghiệp không chỉ cần ưu đãi, mà cần môi trường minh bạch, thủ tục nhanh gọn, cán bộ đồng hành và chính quyền biết tháo gỡ khó khăn đúng lúc.
Nghị quyết cũng cho thấy tầm nhìn phát triển có trọng tâm, trọng điểm. Thay vì thu hút đầu tư dàn trải, Lai Châu ưu tiên các lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh và khả năng tạo giá trị gia tăng cao.
Trong nông nghiệp, tỉnh hướng tới phát triển sản xuất công nghệ cao, xây dựng vùng dược liệu quy mô lớn, đặc biệt là đưa Sâm Lai Châu trở thành ngành hàng có thương hiệu quốc gia. Đây không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là chiến lược khai thác “mỏ vàng xanh” từ hệ sinh thái và tri thức bản địa.
Trong công nghiệp, trọng tâm là năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến sâu, vật liệu xây dựng và phát triển hạ tầng đồng bộ. Những dự án về thủy điện, điện gió, điện mặt trời, logistics hay kinh tế cửa khẩu không chỉ tạo tăng trưởng, mà còn mở rộng không gian phát triển liên vùng cho Lai Châu trong tương lai.
Với du lịch, nghị quyết thể hiện rõ định hướng phát triển theo chiều sâu thay vì chạy theo số lượng. Các dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc được ưu tiên thu hút. Điều này phù hợp với xu hướng du lịch xanh, du lịch trải nghiệm đang ngày càng được ưa chuộng.
Một điểm mới rất đáng chú ý là mục tiêu xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp toàn diện hơn. Từ hỗ trợ tiếp cận đất đai, tín dụng, ưu đãi thuế, đào tạo nhân lực đến thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tất cả đều được đặt trong một tư duy mới, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thực chất, chứ không chỉ “khuyến khích trên giấy”.
Lần đầu tiên, tỉnh đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh và quản trị vào năm 2030; phấn đấu có trên 3.000 doanh nghiệp hoạt động và hình thành ít nhất 3 doanh nghiệp lớn có thương hiệu trong nước ở lĩnh vực dược liệu và du lịch nghỉ dưỡng.
Đó không phải là những con số mang tính phong trào. Đó là khát vọng tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới của Lai Châu mạnh hơn, chuyên nghiệp hơn và đủ sức tham gia chuỗi giá trị lớn.
Đặc biệt, nghị quyết không bỏ quên doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh, lực lượng đông đảo nhất hiện nay. Việc thúc đẩy số hóa, hỗ trợ pháp lý, miễn phí nền tảng số, đào tạo quản trị, khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp… cho thấy cách tiếp cận bao trùm và thực tế hơn. Khi khu vực kinh tế nhỏ được “nâng cấp”, nền kinh tế địa phương mới có nền móng bền vững.
Quan trọng hơn cả, nghị quyết mở ra một tinh thần phát triển mới, chính quyền không đứng ngoài thị trường, nhưng cũng không làm thay doanh nghiệp; vai trò của Nhà nước là kiến tạo, dẫn dắt và đồng hành.
Nếu được triển khai quyết liệt, đồng bộ và thực chất, Nghị quyết 09 sẽ không chỉ giúp Lai Châu tăng thêm số dự án hay doanh nghiệp, mà còn tạo ra sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển kinh tế địa phương. Một môi trường đầu tư minh bạch hơn, một đội ngũ doanh nhân năng động hơn, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh hơn sẽ là nền tảng để tỉnh bứt phá trong giai đoạn mới.
Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, Lai Châu đang cho thấy quyết tâm chuyển mình mạnh mẽ bằng chính nội lực của mình. Và khi “điểm nghẽn” được tháo gỡ, “đường băng” được mở rộng, kinh tế tư nhân hoàn toàn có thể trở thành cánh chim đầu đàn đưa Lai Châu tăng tốc trong kỷ nguyên phát triển mới.
Tác giả: LC