Tại phiên họp, các đại biểu nghe báo cáo định hướng triển khai nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo. Các ý kiến phát biểu tập trung thảo luận nhiều vấn đề lớn về quan điểm, phạm vi, nội dung, phương pháp và tổ chức thực hiện việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng; thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự thống nhất cao và quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng này.

Phát biểu kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, trực tiếp phục vụ việc bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh và chuẩn bị Đại hội XV của Đảng. Đây cũng là quá trình Đảng tự soi lại mình, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về Đảng cầm quyền, hoàn thiện nền tảng tổ chức để lãnh đạo đất nước phát triển trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, những nội dung cơ bản của Điều lệ Đảng hiện hành vẫn còn nguyên giá trị, cần tiếp tục được kế thừa và phát huy. Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu cũng phải nhìn thẳng vào những vấn đề mới do thực tiễn đặt ra, nhất là yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền, kiểm soát quyền lực, chuyển đổi số và những biến đổi sâu sắc trong phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng Điều lệ Đảng thật khoa học, chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện và có sức sống lâu dài. Điều lệ phải góp phần làm cho tổ chức Đảng mạnh hơn, bộ máy thông suốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, quyền lực được kiểm soát tốt hơn, chất lượng đảng viên và tổ chức cơ sở đảng cao hơn, quan hệ giữa Đảng với Nhân dân ngày càng mật thiết hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thống nhất quan điểm, nguyên tắc, phạm vi và tiêu chí nghiên cứu. Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng phải kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giữ vững vai trò lãnh đạo, cầm quyền và nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng. Đồng thời, quá trình nghiên cứu phải bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, bảo đảm đồng bộ với việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh năm 2011 và nghiên cứu sửa đổi Hiến pháp năm 2013.

Đối với các nội dung nghiên cứu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, những vấn đề còn đúng, còn phù hợp thì tiếp tục khẳng định; những nội dung gây vướng mắc phổ biến hoặc tạo khoảng trống về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm thì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung. Những vấn đề chưa đủ độ chín cần tiếp tục tổng kết, thí điểm hoặc giải quyết bằng quy định, hướng dẫn, không nóng vội đưa vào Điều lệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu phân định rõ phạm vi giữa Điều lệ Đảng, quy định thi hành và hướng dẫn. Điều lệ chỉ quy định những vấn đề cơ bản, thuộc bản chất, nguyên tắc, ổn định lâu dài và thuộc thẩm quyền của Đại hội. Quy định thi hành có nhiệm vụ cụ thể hóa mô hình, thẩm quyền, nội dung cần áp dụng thống nhất. Hướng dẫn làm rõ quy trình, nghiệp vụ. Không đưa vào Điều lệ những nội dung quá chi tiết, thường xuyên biến động; đồng thời cũng không để những vấn đề cơ bản, đã đủ độ chín tiếp tục phân tán ở nhiều văn bản khác nhau.

Đối với mỗi đề xuất sửa đổi, bổ sung, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải trả lời rõ các câu hỏi: Thực tiễn đang đặt ra vấn đề gì? Nguyên nhân nằm ở đâu? Vì sao phải sửa ở cấp Điều lệ? Có những phương án nào? Tác động và điều kiện thực hiện ra sao? Thước đo của việc sửa đổi không phải là sửa bao nhiêu chương, bao nhiêu điều, mà là tổ chức có mạnh hơn không, bộ máy có thông suốt hơn không, trách nhiệm có rõ hơn không, quyền lực có được kiểm soát tốt hơn không, cán bộ, đảng viên có gần dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn không.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung tổng kết, nghiên cứu 4 nhóm nội dung lớn gồm: những vấn đề cơ bản về Đảng, đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và mối quan hệ với Nhân dân; hệ thống tổ chức và phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực; chuyển đổi số, các lĩnh vực đặc thù và kỹ thuật của Điều lệ.

Về phương pháp nghiên cứu và tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ, kế thừa kết quả Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng giai đoạn 2011 - 2025, không làm lại từ đầu, không tổng kết theo lối hành chính. Trọng tâm là cập nhật thực tiễn sau sắp xếp tổ chức bộ máy, sau khi thực hiện Quy định số 208-QĐ/TW ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về thi hành Điều lệ Đảng, cũng như những yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; từ đó nhận diện đúng các vấn đề cơ bản, phổ biến, lâu dài cần được giải quyết ở cấp Điều lệ.

Với từng vấn đề, cần làm rõ quy định hiện hành, thực trạng, số liệu, vướng mắc, nguyên nhân, phương án, tác động và điều kiện thực hiện. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không chấp nhận những báo cáo chỉ nêu chung chung là “chồng chéo”, “chưa rõ”, “chưa phù hợp” mà không chỉ ra quy định cụ thể, chủ thể liên quan và hệ quả thực tế; không lấy vụ việc cá biệt thành vấn đề chung; không lựa chọn thông tin chỉ để chứng minh cho nhận định có sẵn.

Quá trình tổng kết, nghiên cứu cần kết hợp khảo sát diện rộng với nghiên cứu sâu; kết hợp số liệu với các trường hợp cụ thể; gắn tổng kết thực tiễn với phát triển lý luận. Địa bàn khảo sát phải bảo đảm tính đại diện cho vùng, miền, cấp tổ chức, loại hình hoạt động; coi trọng cấp xã, tổ chức cơ sở đảng, chi bộ và địa bàn đặc thù. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế cần thực hiện có chọn lọc, trên cơ sở xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, không sao chép mô hình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu việc lấy ý kiến phải được tiến hành nhiều vòng, đúng đối tượng, đúng vấn đề và thực chất. Mỗi phương án đưa ra phải nêu rõ căn cứ, ưu điểm, hạn chế, tác động và điều kiện thực hiện. Các ý kiến khác nhau phải được tổng hợp trung thực; việc tiếp thu hay không tiếp thu đều phải giải trình rõ ràng, bảo đảm dân chủ, khoa học và trách nhiệm.

Tại phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện Quy chế làm việc, Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên; thành lập Tổ Biên tập; hoàn thiện Báo cáo định hướng tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng; đồng thời xây dựng Kế hoạch tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.

Cơ quan Thường trực có trách nhiệm điều phối chung, thống nhất nội dung, phương pháp, dữ liệu và tiến độ thực hiện; không để trùng lặp, bỏ sót nhiệm vụ; định kỳ báo cáo Trung ương về tiến độ công việc. Mỗi thành viên Ban Chỉ đạo phải có nhiệm vụ, sản phẩm và thời hạn cụ thể; trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, phản biện, không khoán trắng cho cơ quan giúp việc.

Về tiến độ triển khai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải chia theo từng giai đoạn, có sản phẩm cụ thể và kiểm soát chặt chẽ chất lượng. Không vì yêu cầu tiến độ mà hạ thấp chất lượng; nhưng cũng không lấy lý do thận trọng để kéo dài công việc. Tinh thần chung là đề cao trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, bắt tay ngay vào việc; nói ít, làm nhiều, làm đến cùng; lấy sản phẩm và hiệu quả làm thước đo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng Ban Chỉ đạo sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ, chuẩn bị dự thảo Điều lệ Đảng có chất lượng, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, gắn bó mật thiết với Nhân dân, đủ sức lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới.