Trường Chính trị tỉnh Lai Châu
Giáo dục - động lực nội sinh cho phát triển: Lai Châu kiến tạo tương lai từ nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, giáo dục và đào tạo luôn được xác định là “động lực nội sinh” quan trọng nhất, quyết định chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Đối với Lai Châu, một tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 06 về nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2030 không chỉ thể hiện sự lựa chọn trúng và đúng vấn đề, mà còn phản ánh tầm nhìn chiến lược, tư duy phát triển dài hạn của Đảng bộ tỉnh trong việc đặt nền móng cho tương lai từ chính con người.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, giáo dục Lai Châu đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống trường lớp từng bước được sắp xếp tinh gọn, phù hợp với điều kiện địa bàn; các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được quan tâm đầu tư; công tác phổ cập giáo dục đạt nhiều thành tựu, góp phần nâng cao dân trí và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, từ góc độ phát triển, những kết quả đó mới dừng lại ở việc bảo đảm “quy mô” và “tiếp cận”, trong khi yêu cầu hiện nay là phải chuyển mạnh sang nâng cao “chất lượng” và “hiệu quả”. Thực tế cho thấy, chất lượng giáo dục của tỉnh chưa có bước đột phá rõ nét; đội ngũ giáo viên còn thiếu và chưa đồng bộ; cơ sở vật chất ở nhiều nơi còn hạn chế. Những hạn chế này không chỉ xuất phát từ điều kiện khách quan của địa phương miền núi, mà còn liên quan đến phương thức tổ chức, quản trị và đầu tư cho giáo dục.
Chính trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 06 đã thể hiện rõ tư duy đổi mới và cách tiếp cận mang tính hệ thống. Điểm nổi bật trước hết là việc xác định giáo dục và đào tạo là “trụ cột thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững”. Về mặt lý luận, đây là sự chuyển dịch từ tư duy “giáo dục phục vụ phát triển” sang “giáo dục dẫn dắt phát triển”, đặt giáo dục vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Cùng với đó, Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc phát triển giáo dục toàn diện, lấy người học làm trung tâm, gắn tri thức với năng lực thực hành, năng lực số và khả năng thích ứng với môi trường mới. Đây là cách tiếp cận phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại, khi tri thức không còn là yếu tố duy nhất, mà năng lực vận dụng và sáng tạo mới là thước đo giá trị của nguồn nhân lực.
Đáng chú ý, trong điều kiện đặc thù của Lai Châu, Nghị quyết đã đặt ra yêu cầu phát triển giáo dục gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt xã hội, mà còn mang giá trị chiến lược trong việc xây dựng con người Lai Châu vừa hội nhập, vừa giữ gìn bản sắc.
Về mục tiêu, Nghị quyết thể hiện rõ xu hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập”. Các chỉ tiêu cụ thể như hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, nâng cao tỷ lệ học sinh đến trường, bảo đảm 100% học sinh được trang bị năng lực số, từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất cho thấy định hướng phát triển giáo dục không chỉ dừng ở việc phổ cập mà tiến tới nâng cao chất lượng toàn diện.
Đặc biệt, việc đưa dạy học ngoại ngữ, trong đó có tiếng Trung Quốc tại các khu vực biên giới, vào chương trình giáo dục là một điểm nhấn mang tính chiến lược . Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng lực ngôn ngữ, mà còn gắn với yêu cầu phát triển kinh tế biên mậu, mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế, tạo thêm cơ hội cho thế hệ trẻ.
Từ góc độ phát triển nguồn nhân lực, có thể thấy rõ một xu hướng quan trọng: Lai Châu đang chuyển từ “đào tạo cơ bản” sang “phát triển năng lực toàn diện”, từ “giáo dục đại trà” sang “giáo dục có định hướng chất lượng cao”. Việc đầu tư phát triển Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn thành trung tâm đào tạo học sinh giỏi của tỉnh là minh chứng cho định hướng này, nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển lâu dài.
Một điểm đáng chú ý khác là cách tiếp cận đồng bộ trong hệ thống giải pháp. Nghị quyết không chỉ tập trung vào nội dung dạy và học, mà còn bao trùm các yếu tố bảo đảm như cơ chế chính sách, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và quản trị giáo dục. Việc hoàn thiện chính sách đặc thù, tăng cường đầu tư, đặc biệt ở vùng khó khăn, cho thấy sự quan tâm sâu sắc đến yếu tố công bằng trong giáo dục.
Trong đó, phát triển đội ngũ nhà giáo được xác định là khâu then chốt. Việc liên kết đào tạo, thu hút nguồn giáo viên, nâng cao năng lực số và năng lực quản trị cho đội ngũ này không chỉ nhằm giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho đổi mới giáo dục trong dài hạn.
Từ góc độ lý luận, có thể khẳng định rằng, việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục, mà là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội. Nghị quyết số 06 đã thể hiện rõ điều này khi nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của cấp ủy, trách nhiệm của chính quyền và sự tham gia của Nhân dân trong phát triển giáo dục. Đây chính là điều kiện để tạo ra sự đồng thuận và huy động nguồn lực xã hội cho giáo dục.
Đối với Lai Châu, nơi điều kiện địa lý chia cắt, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều, việc nâng cao chất lượng giáo dục còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, bảo đảm công bằng xã hội và ổn định lâu dài. Khi người dân được tiếp cận giáo dục tốt hơn, có tri thức và kỹ năng, họ sẽ có khả năng tự vươn lên, thoát nghèo bền vững và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung.
Xa hơn, giáo dục chính là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố quyết định trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, địa phương nào có nguồn nhân lực tốt hơn sẽ có lợi thế phát triển lớn hơn. Việc Lai Châu xác định rõ mục tiêu này cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự chủ động trong chiến lược phát triển.
Có thể thấy, Nghị quyết số 06 không chỉ là một chương trình hành động cụ thể, mà còn là một định hướng phát triển mang tính chiến lược, đặt giáo dục vào vị trí trung tâm của tiến trình phát triển. Sự lựa chọn trúng vấn đề, cách tiếp cận khoa học, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn đã tạo nên nền tảng quan trọng để giáo dục Lai Châu chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Trong hành trình phát triển, những công trình hạ tầng có thể tạo ra thay đổi nhanh chóng, nhưng chính giáo dục mới là yếu tố tạo ra thay đổi bền vững. Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Lai Châu đang từng bước kiến tạo tương lai từ nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, con đường căn cơ và bền vững nhất để hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, nhanh và bền vững đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
Tài liệu tham khảo:
1. Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 04/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu về nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2030.
Tuy nhiên, từ góc độ phát triển, những kết quả đó mới dừng lại ở việc bảo đảm “quy mô” và “tiếp cận”, trong khi yêu cầu hiện nay là phải chuyển mạnh sang nâng cao “chất lượng” và “hiệu quả”. Thực tế cho thấy, chất lượng giáo dục của tỉnh chưa có bước đột phá rõ nét; đội ngũ giáo viên còn thiếu và chưa đồng bộ; cơ sở vật chất ở nhiều nơi còn hạn chế. Những hạn chế này không chỉ xuất phát từ điều kiện khách quan của địa phương miền núi, mà còn liên quan đến phương thức tổ chức, quản trị và đầu tư cho giáo dục.
Chính trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 06 đã thể hiện rõ tư duy đổi mới và cách tiếp cận mang tính hệ thống. Điểm nổi bật trước hết là việc xác định giáo dục và đào tạo là “trụ cột thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững”. Về mặt lý luận, đây là sự chuyển dịch từ tư duy “giáo dục phục vụ phát triển” sang “giáo dục dẫn dắt phát triển”, đặt giáo dục vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Cùng với đó, Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc phát triển giáo dục toàn diện, lấy người học làm trung tâm, gắn tri thức với năng lực thực hành, năng lực số và khả năng thích ứng với môi trường mới. Đây là cách tiếp cận phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại, khi tri thức không còn là yếu tố duy nhất, mà năng lực vận dụng và sáng tạo mới là thước đo giá trị của nguồn nhân lực.
Đáng chú ý, trong điều kiện đặc thù của Lai Châu, Nghị quyết đã đặt ra yêu cầu phát triển giáo dục gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt xã hội, mà còn mang giá trị chiến lược trong việc xây dựng con người Lai Châu vừa hội nhập, vừa giữ gìn bản sắc.
Về mục tiêu, Nghị quyết thể hiện rõ xu hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập”. Các chỉ tiêu cụ thể như hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, nâng cao tỷ lệ học sinh đến trường, bảo đảm 100% học sinh được trang bị năng lực số, từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất cho thấy định hướng phát triển giáo dục không chỉ dừng ở việc phổ cập mà tiến tới nâng cao chất lượng toàn diện.
Đặc biệt, việc đưa dạy học ngoại ngữ, trong đó có tiếng Trung Quốc tại các khu vực biên giới, vào chương trình giáo dục là một điểm nhấn mang tính chiến lược . Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng lực ngôn ngữ, mà còn gắn với yêu cầu phát triển kinh tế biên mậu, mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế, tạo thêm cơ hội cho thế hệ trẻ.
Từ góc độ phát triển nguồn nhân lực, có thể thấy rõ một xu hướng quan trọng: Lai Châu đang chuyển từ “đào tạo cơ bản” sang “phát triển năng lực toàn diện”, từ “giáo dục đại trà” sang “giáo dục có định hướng chất lượng cao”. Việc đầu tư phát triển Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn thành trung tâm đào tạo học sinh giỏi của tỉnh là minh chứng cho định hướng này, nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển lâu dài.
Một điểm đáng chú ý khác là cách tiếp cận đồng bộ trong hệ thống giải pháp. Nghị quyết không chỉ tập trung vào nội dung dạy và học, mà còn bao trùm các yếu tố bảo đảm như cơ chế chính sách, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và quản trị giáo dục. Việc hoàn thiện chính sách đặc thù, tăng cường đầu tư, đặc biệt ở vùng khó khăn, cho thấy sự quan tâm sâu sắc đến yếu tố công bằng trong giáo dục.
Trong đó, phát triển đội ngũ nhà giáo được xác định là khâu then chốt. Việc liên kết đào tạo, thu hút nguồn giáo viên, nâng cao năng lực số và năng lực quản trị cho đội ngũ này không chỉ nhằm giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho đổi mới giáo dục trong dài hạn.
Từ góc độ lý luận, có thể khẳng định rằng, việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục, mà là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội. Nghị quyết số 06 đã thể hiện rõ điều này khi nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của cấp ủy, trách nhiệm của chính quyền và sự tham gia của Nhân dân trong phát triển giáo dục. Đây chính là điều kiện để tạo ra sự đồng thuận và huy động nguồn lực xã hội cho giáo dục.
Đối với Lai Châu, nơi điều kiện địa lý chia cắt, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều, việc nâng cao chất lượng giáo dục còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, bảo đảm công bằng xã hội và ổn định lâu dài. Khi người dân được tiếp cận giáo dục tốt hơn, có tri thức và kỹ năng, họ sẽ có khả năng tự vươn lên, thoát nghèo bền vững và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung.
Xa hơn, giáo dục chính là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố quyết định trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, địa phương nào có nguồn nhân lực tốt hơn sẽ có lợi thế phát triển lớn hơn. Việc Lai Châu xác định rõ mục tiêu này cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự chủ động trong chiến lược phát triển.
Có thể thấy, Nghị quyết số 06 không chỉ là một chương trình hành động cụ thể, mà còn là một định hướng phát triển mang tính chiến lược, đặt giáo dục vào vị trí trung tâm của tiến trình phát triển. Sự lựa chọn trúng vấn đề, cách tiếp cận khoa học, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn đã tạo nên nền tảng quan trọng để giáo dục Lai Châu chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Trong hành trình phát triển, những công trình hạ tầng có thể tạo ra thay đổi nhanh chóng, nhưng chính giáo dục mới là yếu tố tạo ra thay đổi bền vững. Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Lai Châu đang từng bước kiến tạo tương lai từ nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, con đường căn cơ và bền vững nhất để hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, nhanh và bền vững đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
Tài liệu tham khảo:
1. Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 04/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu về nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2030.
Tác giả: Lê Chí Công
Liên kết website
- Đang truy cập34
- Hôm nay5,718
- Tháng hiện tại137,356
- Tổng lượt truy cập10,954,218
