Toàn cảnh phiên họp Quốc hội tại Hội trường Diên Hồng sáng 23/8

Khối lượng lập pháp lớn, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn

Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Kinh tế vĩ mô ổn định; tăng trưởng kinh tế sáu tháng đầu năm 2026 đạt 8,18%, mức cao nhất trong 15 năm qua. Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vực còn phức tạp, khó lường, đặt ra yêu cầu phải kịp thời hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực ứng phó.

Tại Kỳ họp, Quốc hội đã xem xét, thông qua 15 luật, 06 nghị quyết quy phạm pháp luật và cho ý kiến đối với 07 dự án luật quan trọng khác. Đây là khối lượng công tác lập pháp rất lớn, tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết, kết luận của Trung ương; đồng thời xử lý những điểm nghẽn, chồng chéo, bất cập trong hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Các luật được thông qua bao quát nhiều lĩnh vực thiết yếu. Điểm xuyên suốt là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; giảm chi phí tuân thủ; tăng cường chuyển đổi số; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và gắn phân quyền với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình.

Đáng chú ý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục, cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh và phân quyền 24 thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Những con số cụ thể này cho thấy yêu cầu cải cách đã được chuyển thành các quy định có khả năng tác động trực tiếp đến hoạt động của người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Khuyến khích đổi mới, bảo vệ người dám làm vì lợi ích chung

Một dấu ấn quan trọng của Kỳ họp là việc Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nghị quyết tạo cơ sở pháp lý để xem xét phù hợp những hành vi vi phạm không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi, được thực hiện vì lợi ích chung và đáp ứng các điều kiện theo quy định; đồng thời quy định cơ chế loại trừ trách nhiệm hình sự đối với trường hợp gặp rủi ro, gây thiệt hại trong quá trình ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Quyết sách vừa khuyến khích, bảo vệ tổ chức, cá nhân năng động, sáng tạo, dám làm vì lợi ích chung, vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; góp phần tháo gỡ tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm nhưng không tạo ngoại lệ cho tham nhũng, vụ lợi hoặc lợi dụng chính sách.

Quốc hội cũng thông qua chính sách giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp, tổ chức có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Chính sách hỗ trợ trực tiếp các chủ thể sản xuất, kinh doanh quy mô nhỏ cải thiện dòng tiền, tăng khả năng tích lũy, tái đầu tư và mở rộng hoạt động, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Quyết định những dự án và chương trình có ý nghĩa chiến lược

Bên cạnh công tác lập pháp, Quốc hội đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng quốc gia: thông qua chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập. Các quyết định này góp phần hiện đại hóa hạ tầng, mở rộng liên kết vùng, phát triển logistics và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đặc biệt, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 trên cơ sở hợp nhất 04 chương trình mục tiêu quốc gia. Chương trình tập trung vào xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; bảo tồn, phát triển văn hóa; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển. Tổng nguồn lực thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 là 808.558 tỷ đồng.

Việc hợp nhất các chương trình nhằm khắc phục tình trạng phân tán về đầu mối quản lý, nguồn lực, đối tượng, địa bàn và nhiệm vụ; tăng tính chủ động, linh hoạt của các cấp, các ngành và địa phương. Đây là quyết sách có ý nghĩa trực tiếp đối với tỉnh miền núi, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số như Lai Châu, mở thêm điều kiện để địa phương huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực đồng bộ, hiệu quả, thu hẹp chênh lệch phát triển và nâng cao đời sống Nhân dân.

Đưa các quyết sách của Quốc hội vào thực tiễn

Quốc hội còn cho ý kiến đối với 07 dự án luật có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, hoạt động tư pháp, đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản, ngân sách nhà nước và đầu tư công. Việc xem xét kỹ ngay từ khâu định hướng chính sách thể hiện tinh thần thận trọng, khoa học và trách nhiệm. Công tác nhân sự thuộc thẩm quyền cũng được Quốc hội quyết định chặt chẽ, đúng định hướng của Đảng, đúng pháp luật và đạt sự thống nhất cao.

Thành công của Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm chính trị và năng lực hành động của Quốc hội trước những yêu cầu cấp bách của đất nước. Các quyết sách được thông qua không chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt mà còn kiến tạo khuôn khổ pháp lý cho phát triển nhanh, bền vững, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động và học viên Trường Chính trị, việc nghiên cứu, tuyên truyền kết quả Kỳ họp cần gắn với nhiệm vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Mỗi cán bộ, giảng viên cần chủ động cập nhật những nội dung mới của các luật, nghị quyết; phân tích đúng bản chất, ý nghĩa và tác động của từng quyết sách; góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống một cách chính xác, thiết thực và thuyết phục.