Gắn lý luận với thực tiễn là nguyên tắc cơ bản trong giảng dạy lý luận chính trị. Đối với bài “Cải cách hành chính ở cơ sở” thuộc học phần Quản lý hành chính nhà nước trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị, việc khai thác các số liệu, kết quả khảo sát thực tiễn địa phương có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao tính thuyết phục và khả năng vận dụng kiến thức của học viên. Kết quả Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2025 của tỉnh Lai Châu là nguồn tư liệu thực tiễn có giá trị, phản ánh chất lượng phục vụ của các cơ quan hành chính nhà nước và mức độ hài lòng của người dân, qua đó cung cấp những minh chứng sinh động để vận dụng trong giảng dạy nội dung cải cách hành chính ở cơ sở hiện nay.

1. Kết quả SIPAS năm 2025 - bức tranh thực tiễn về cải cách hành chính ở cơ sở

Những kết quả tích cực trong cải cách hành chính và phục vụ Nhân dân

Năm 2025, Chỉ số SIPAS tiếp tục phản ánh những nỗ lực của các cấp chính quyền tỉnh Lai Châu trong thực hiện cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Trong bối cảnh đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn hệ thống chính trị và thúc đẩy chuyển đổi số, kết quả đạt được cho thấy quyết tâm của các cơ quan hành chính nhà nước trong xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Một trong những kết quả nổi bật là sự chuyển biến tích cực về kỷ luật, kỷ cương hành chính và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Theo kết quả SIPAS năm 2025, tỷ lệ người dân cho rằng không có công chức gây phiền hà, sách nhiễu trong quá trình giải quyết công việc đạt 91,86%, tăng 4,47% so với năm 2024 (1). Đây là chỉ báo quan trọng phản ánh hiệu quả của việc tăng cường kiểm tra công vụ, siết chặt kỷ luật hành chính, đồng thời cho thấy tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức ngày càng được nâng cao.

Kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức luôn là yếu tố quyết định thành công của cải cách hành chính. Các chủ trương, chính sách cải cách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai bởi đội ngũ cán bộ, công chức có trách nhiệm, tận tụy, gần dân và tôn trọng Nhân dân. Việc tỷ lệ người dân phản ánh không có hiện tượng gây phiền hà, sách nhiễu tiếp tục tăng là minh chứng cho những nỗ lực trong xây dựng văn hóa công vụ và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy hành chính. Cùng với đó, công tác công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính tiếp tục được cải thiện. Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ người dân cho rằng không phải chi trả các khoản tiền ngoài quy định khi thực hiện thủ tục hành chính đạt 92,67%, tăng 5,93% so với năm 2024 (2). Kết quả này phản ánh hiệu quả của việc công khai thủ tục, phí, lệ phí và tăng cường kiểm soát việc thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

Từ góc độ cải cách hành chính, việc hạn chế các khoản chi phí không chính thức không chỉ giảm gánh nặng cho người dân mà còn góp phần xây dựng môi trường hành chính minh bạch, công bằng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của xã hội đối với chính quyền các cấp. Đây cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Bên cạnh đó, các chỉ số về mức độ hài lòng của người dân đối với việc tiếp cận dịch vụ hành chính công, giải quyết thủ tục hành chính, đội ngũ công chức và kết quả cung ứng dịch vụ hành chính công đều duy trì ở mức trên 76%. Mặc dù vẫn còn những mặt cần tiếp tục cải thiện, song kết quả này cho thấy phần lớn người dân đã ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan hành chính nhà nước trong phục vụ Nhân dân.

Đối với một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Lai Châu, địa bàn rộng, điều kiện giao thông ở nhiều nơi còn hạn chế, việc duy trì mức độ hài lòng của người dân ở mức tương đối cao cho thấy hiệu quả bước đầu của các chương trình cải cách hành chính, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Đây đồng thời là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ cải cách hành chính trong thời gian tới.

Nhìn chung, kết quả SIPAS năm 2025 cho thấy cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã có những chuyển biến tích cực theo hướng nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường tính công khai, minh bạch và xây dựng mối quan hệ ngày càng gần gũi, trách nhiệm giữa cơ quan hành chính nhà nước với người dân. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục thực hiện mục tiêu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân.

Một số hạn chế và vấn đề đặt ra

Bên cạnh những kết quả tích cực, SIPAS năm 2025 cũng phản ánh một số hạn chế cần tiếp tục quan tâm trong quá trình thực hiện cải cách hành chính. Chỉ số SIPAS của tỉnh giảm 3,59% so với năm 2024 (3), cho thấy mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước vẫn chưa đáp ứng đầy đủ kỳ vọng ngày càng cao của xã hội. Một số chỉ số thành phần liên quan trực tiếp đến chất lượng phục vụ có mức đạt chưa cao. Mức độ hài lòng đối với công chức trực tiếp giải quyết công việc chỉ đạt khoảng 77%; mức độ hài lòng đối với kết quả cung ứng dịch vụ hành chính công đạt khoảng 77%; mức độ hài lòng đối với việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị đạt 76,79%. Những kết quả này cho thấy vẫn còn khoảng cách nhất định giữa yêu cầu của người dân với chất lượng cung ứng dịch vụ hành chính công.

Đáng chú ý, sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách còn hạn chế. Tỷ lệ người dân tham gia góp ý chính sách thông qua Trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước chỉ đạt 9,98%; thông qua các nền tảng số như Zalo, Facebook đạt 5,92% (4). Điều đó cho thấy việc phát huy vai trò tham gia, giám sát và phản biện xã hội của người dân đối với hoạt động quản lý nhà nước cần tiếp tục được tăng cường.

Những yêu cầu mới đối với cải cách hành chính ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay

Kết quả SIPAS không chỉ phản ánh mức độ hài lòng của người dân mà còn cho thấy những yêu cầu, kỳ vọng ngày càng cao đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước. Theo kết quả khảo sát, có 88,89% người dân mong muốn nâng cao chất lượng tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị; 87,65% mong muốn tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giải quyết công việc; 86,30% mong muốn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; 86,24% mong muốn nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến. Những số liệu trên cho thấy người dân không chỉ quan tâm đến việc giải quyết thủ tục hành chính đúng quy định mà còn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng phục vụ, tính minh bạch, khả năng tương tác và mức độ thuận tiện trong tiếp cận dịch vụ công. Đây cũng là những yêu cầu quan trọng đối với cải cách hành chính ở cơ sở hiện nay, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số và nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm và sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

2. Vận dụng kết quả SIPAS năm 2025 trong giảng dạy bài "Cải cách hành chính ở cơ sở"

Kết quả SIPAS năm 2025 không chỉ là căn cứ đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước mà còn là nguồn tư liệu thực tiễn quan trọng phục vụ giảng dạy học phần Quản lý hành chính nhà nước. Việc khai thác các số liệu từ báo cáo SIPAS góp phần làm rõ nội dung lý luận của bài “Cải cách hành chính ở cơ sở”, đồng thời tạo điều kiện để học viên liên hệ với thực tiễn công tác tại địa phương.

Thứ nhất, vận dụng kết quả SIPAS để làm rõ mục tiêu và yêu cầu của cải cách hành chính ở cơ sở

Một trong những nội dung quan trọng của bài học là làm rõ mục tiêu của cải cách hành chính hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước. Kết quả SIPAS năm 2025 là minh chứng thực tiễn sinh động cho nội dung này. Mặc dù nhiều chỉ số thành phần vẫn duy trì ở mức trên 76%, song chỉ số SIPAS của tỉnh giảm 3,59% so với năm 2024. Từ thực tiễn đó, giảng viên có thể tổ chức thảo luận về những yếu tố tác động đến mức độ hài lòng của người dân, qua đó giúp học viên nhận thức rõ mọi hoạt động cải cách hành chính đều phải hướng tới phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Thông qua việc phân tích các chỉ số hài lòng, học viên có điều kiện tiếp cận cách thức đánh giá hiệu quả cải cách hành chính từ góc nhìn của người dân, từ đó hiểu sâu sắc hơn yêu cầu xây dựng nền hành chính phục vụ, dân chủ, công khai và minh bạch.

Thứ hai, vận dụng kết quả SIPAS để giảng dạy nội dung cải cách thủ tục hành chính ở cơ sở

Cải cách thủ tục hành chính là một trong những nội dung trọng tâm của cải cách hành chính ở cơ sở và được phản ánh khá rõ trong kết quả SIPAS năm 2025. Kết quả khảo sát cho thấy một số tiêu chí liên quan đến quá trình giải quyết thủ tục hành chính có mức giảm đáng chú ý so với năm 2024. Cụ thể, tỷ lệ người dân đánh giá công chức yêu cầu nộp hồ sơ đúng quy định giảm 5,74%; tiêu chí thu phí, lệ phí đúng quy định giảm 5,36%; tiêu chí trả kết quả giải quyết công việc đúng hẹn giảm 5,27%. Những số liệu này giúp làm rõ yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính không chỉ là đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian giải quyết mà còn phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, đúng quy định và đúng thời hạn. Từ đó, học viên hiểu rõ hơn vai trò của cải cách thủ tục hành chính trong chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước. Đồng thời, giảng viên có thể xây dựng các tình huống thảo luận để học viên phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan, đơn vị hoặc địa phương nơi công tác.

Thứ ba, vận dụng kết quả SIPAS để giảng dạy nội dung đổi mới phương thức làm việc của cơ quan hành chính ở cơ sở

Đổi mới phương thức làm việc là nội dung quan trọng nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan hành chính nhà nước. Kết quả SIPAS năm 2025 cho thấy mức độ hài lòng của người dân đối với việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị đạt 76,79%. Trong khi đó, tỷ lệ người dân tham gia góp ý chính sách thông qua Trang thông tin điện tử chỉ đạt 9,98%; thông qua các nền tảng số như Zalo, Facebook đạt 5,92%. Từ các số liệu trên, giảng viên có thể giúp học viên nhận thức rõ rằng cải cách hành chính không chỉ là đổi mới hoạt động nội bộ mà còn phải mở rộng sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý nhà nước, tăng cường đối thoại, tiếp nhận và xử lý kịp thời các phản ánh, kiến nghị. Qua liên hệ thực tiễn, học viên có thể nhận diện những hạn chế trong việc phát huy vai trò của người dân và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở.

Thứ tư, vận dụng kết quả SIPAS để giảng dạy nội dung chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất, năng lực và tinh thần phục vụ Nhân dân là một trong những nội dung cốt lõi của cải cách hành chính ở cơ sở. Kết quả SIPAS năm 2025 cung cấp nhiều dữ liệu thực tiễn để minh họa cho nội dung này. Theo kết quả khảo sát, mức độ hài lòng của người dân đối với công chức trực tiếp giải quyết công việc đạt khoảng 77%; tỷ lệ hài lòng về thái độ giao tiếp của công chức đạt khoảng 77%; tỷ lệ hài lòng về việc hướng dẫn hồ sơ đầy đủ, dễ hiểu cũng ở mức khoảng 77%. Những số liệu này cho thấy chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả cải cách hành chính và mức độ hài lòng của người dân.

Thông qua việc phân tích các chỉ số SIPAS, học viên có điều kiện liên hệ với yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay về trình độ chuyên môn, kỹ năng hành chính, kỹ năng giao tiếp, đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm và văn hóa công sở.

Thứ năm, vận dụng kết quả SIPAS để giảng dạy nội dung xây dựng chính quyền số ở cơ sở

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, xây dựng chính quyền số trở thành một nhiệm vụ quan trọng của cải cách hành chính. Kết quả SIPAS năm 2025 cho thấy người dân ngày càng quan tâm đến chất lượng các dịch vụ hành chính trên môi trường số. Theo kết quả khảo sát, có 86,30% người dân mong muốn tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước; 86,24% mong muốn nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến. Những số liệu này là minh chứng thực tiễn cho yêu cầu xây dựng chính quyền số ở cơ sở hiện nay. Qua đó, học viên nhận thức rõ chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước mà còn xuất phát từ nhu cầu và kỳ vọng ngày càng cao của người dân đối với chất lượng cung ứng dịch vụ công. Việc đưa các số liệu thực tiễn của địa phương vào bài giảng góp phần làm rõ nội dung lý luận, đồng thời nâng cao nhận thức của học viên về trách nhiệm thúc đẩy chuyển đổi số và cải thiện chất lượng phục vụ Nhân dân.

Tóm lại, kết quả SIPAS năm 2025 của tỉnh Lai Châu không chỉ phản ánh tương đối toàn diện thực trạng cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh mà còn cung cấp nguồn tư liệu thực tiễn có giá trị cho hoạt động giảng dạy lý luận chính trị. Việc vận dụng các số liệu SIPAS trong giảng dạy bài “Cải cách hành chính ở cơ sở” góp phần làm sâu sắc nội dung lý luận, nâng cao tính thực tiễn và sức thuyết phục của bài giảng. Qua đó, giúp học viên tăng cường khả năng liên hệ, phân tích và vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.

* Tài liệu trích dẫn:

(1), (2), (3), (4): Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu (2026), Báo cáo số 393/BC-UBND ngày 29/5/2026 về phân tích Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2025 của tỉnh Lai Châu; mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nâng cao Chỉ số SIPAS năm 2026.