Mười năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW đã để lại nhiều dấu ấn tích cực. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh từng bước trở thành nội dung thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng, góp phần nâng cao ý thức tu dưỡng của đội ngũ cán bộ, đảng viên, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo thêm động lực cho quá trình chỉnh đốn Đảng, xây dựng bộ máy trong sạch, vững mạnh.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tiễn cũng cho thấy ở một số nơi, việc học tập và làm theo Bác vẫn chưa thật sự đồng đều. Có lúc, có nơi còn biểu hiện hình thức, nặng về phát động phong trào, đăng ký cam kết nhưng chưa chuyển hóa thành hành động cụ thể, chưa trở thành động lực thúc đẩy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Khoảng cách giữa nhận thức và hành động ấy không chỉ xuất hiện trong hoạt động công vụ mà còn bộc lộ trong đời sống xã hội, đặc biệt trên không gian mạng. Mỗi sự kiện liên quan đến lịch sử, lãnh tụ hay các giá trị cách mạng đều có thể bị một số đối tượng lợi dụng để xuyên tạc, bóp méo bản chất, kích động dư luận và gieo rắc hoài nghi. Gần đây, từ những tranh luận xoay quanh một xuất bản phẩm, các thế lực cực đoan đã tìm cách lái dư luận theo hướng quy kết rằng Nhà nước "kiểm duyệt văn hóa", "xử lý theo áp lực dư luận", qua đó kích động tâm lý đối đầu, chia rẽ giữa tự do sáng tạo với việc bảo vệ các giá trị lịch sử và nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thực chất, đây là thủ đoạn quen thuộc nhằm đánh tráo khái niệm giữa quyền tự do sáng tạo với hành vi xuyên tạc lịch sử, xúc phạm lãnh tụ hoặc vi phạm pháp luật. Một xã hội dân chủ và thượng tôn pháp luật luôn tôn trọng quyền nghiên cứu, tranh luận và sáng tạo, nhưng mọi quyền tự do đều phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và trên cơ sở tôn trọng sự thật lịch sử, lợi ích quốc gia, dân tộc.

Trong bối cảnh đó, Chỉ thị số 07-CT/TW mang ý nghĩa như một bước hoàn thiện quan trọng về tư duy và phương thức triển khai việc học tập, làm theo Bác. Điểm mới trước hết là yêu cầu chuẩn hóa, số hóa và hệ thống hóa các tư liệu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh dưới sự chủ trì của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Điều này góp phần tạo nguồn dữ liệu chính thống, thống nhất, hạn chế tình trạng diễn giải tùy tiện hoặc lợi dụng cách hiểu cá nhân để xuyên tạc nội dung và giá trị tư tưởng của Người.

Quan trọng hơn, Chỉ thị đặt trọng tâm vào hiệu quả thực chất. Việc học tập và làm theo Bác không còn dừng ở khẩu hiệu hay cam kết trên giấy, mà phải được thể hiện bằng kết quả công việc, bằng đạo đức công vụ, bằng tinh thần dám chịu trách nhiệm và bằng chất lượng phục vụ nhân dân. Đồng thời, Chỉ thị cũng yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên chủ động lan tỏa thông tin chính thống, tích cực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện không gian mạng phát triển mạnh mẽ.

Tinh thần ấy không chỉ dành riêng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên mà còn có ý nghĩa đối với toàn xã hội. Một xã hội văn minh cần được xây dựng trên nền tảng của sự tôn trọng pháp luật, tôn trọng lịch sử và những giá trị đã được khẳng định bằng thực tiễn cách mạng. Lòng kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, các anh hùng dân tộc hay những giá trị thiêng liêng của đất nước phải được thể hiện bằng hành động đúng pháp luật, bằng ứng xử có văn hóa và bằng trách nhiệm gìn giữ những giá trị chung, chứ không thể nhân danh tình cảm để biện minh cho những hành vi vi phạm pháp luật.

Sau mười năm thực hiện Chỉ thị 05, Chỉ thị 07 mở ra một giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn về kỷ cương, trách nhiệm và hiệu quả. Khi việc học tập và làm theo Bác thực sự trở thành chuẩn mực trong hành động, thành thước đo đạo đức công vụ và bản lĩnh chính trị, thì đó cũng là lúc những giá trị tư tưởng của Người tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng một hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh và một xã hội phát triển trên nền tảng kỷ cương, nhân văn và pháp quyền.