Trường Chính trị tỉnh Lai Châu

http://truongchinhtri.laichau.gov.vn

ĐỔI MỚI TƯ DUY CHÍNH SÁCH XÃ HỘI THEO TINH THẦN ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG – TỪ “HỖ TRỢ” SANG “PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG” Ở TỈNH LAI CHÂU

....................Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán quan điểm lấy con người làm trung tâm, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Qua mỗi kỳ Đại hội, chính sách xã hội không ngừng được bổ sung, hoàn thiện, phản ánh ngày càng đầy đủ hơn bản chất nhân văn, tiến bộ của chế độ xã hội chủ nghĩa. Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định và phát triển tư duy đó lên một tầm cao mới, thể hiện rõ bước chuyển mạnh mẽ từ cách tiếp cận “hỗ trợ” sang “phát triển bền vững”, từ giải quyết những vấn đề trước mắt sang đầu tư lâu dài cho con người và xã hội.
....................Một trong những điểm mới có ý nghĩa nền tảng trong Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng là sự nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của chính sách xã hội trong chiến lược phát triển đất nước. Văn kiện khẳng định rõ: phát triển kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội; chính sách xã hội không chỉ nhằm bảo đảm an sinh, ổn định đời sống Nhân dân trước những rủi ro, khó khăn, mà còn là một trụ cột quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Theo Dự thảo Văn kiện, “phát triển con người toàn diện, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân” vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
....................Khác với cách tiếp cận mang tính bổ trợ như trước đây, Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đặt chính sách xã hội trong mối quan hệ hữu cơ, chặt chẽ với phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng - an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu phải “kết hợp hài hòa, đồng bộ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách phát triển”, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạch định và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước. Điều đó cho thấy, chính sách xã hội không còn là lĩnh vực tách rời hay đi sau tăng trưởng kinh tế, mà trở thành một cấu phần không thể thiếu của mô hình phát triển bền vững mà Đảng ta đang hướng tới.
....................Đặc biệt, Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng và thực hiện chính sách xã hội theo hướng toàn diện, bao trùm, công bằng và hiệu quả, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển. Văn kiện xác định rõ: lấy nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân làm thước đo chủ yếu để đánh giá hiệu quả của chính sách xã hội; chú trọng các chỉ tiêu về thu nhập, việc làm, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, nhà ở, môi trường sống an toàn và bền vững. Đây là bước phát triển quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng, thể hiện rõ bản chất nhân văn, tiến bộ của chế độ ta trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
....................Tinh thần đổi mới đó được thể hiện tập trung và rõ nét trong quan điểm “từ hỗ trợ sang phát triển bền vững” đối với các nhóm yếu thế trong xã hội. Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV chỉ rõ yêu cầu phải chuyển mạnh từ cách làm thiên về trợ cấp, hỗ trợ trực tiếp sang các chính sách tạo điều kiện, tạo cơ hội để người dân chủ động tham gia vào quá trình phát triển. Theo đó, các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm mức sống tối thiểu, mà phải hướng tới việc “tạo sinh kế bền vững, nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân, khơi dậy ý chí, khát vọng phát triển”, từng bước giảm sự phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước.
....................So với các kỳ Đại hội trước, đây là bước tiến mới về chất trong tư duy chính sách xã hội của Đảng. Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV không phủ nhận vai trò cần thiết của hỗ trợ xã hội trong những tình huống khó khăn, rủi ro, nhưng nhấn mạnh rằng hỗ trợ chỉ là giải pháp trước mắt, còn phát triển bền vững mới là mục tiêu lâu dài. Việc thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách xã hội phải hướng tới phát huy nội lực, tiềm năng, lợi thế của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng; gắn hỗ trợ xã hội với đào tạo nghề, giải quyết việc làm, phát triển sản xuất, nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng lao động.
....................Có thể khẳng định, cách tiếp cận mới về chính sách xã hội trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV phản ánh yêu cầu khách quan của thực tiễn phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cạnh tranh gay gắt và nhiều thách thức phi truyền thống gia tăng. Đồng thời, đó cũng là sự khẳng định nhất quán của Đảng về mục tiêu phát triển vì con người, vì hạnh phúc của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững và toàn diện trong giai đoạn tới.
....................Đối với tỉnh Lai Châu, một tỉnh miền núi, biên giới, có địa hình phức tạp, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, điều kiện phát triển còn nhiều khó khăn, tinh thần đổi mới tư duy chính sách xã hội theo Văn kiện Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ tỉnh Lai Châu lần thứ XV đánh giá rõ: những năm qua, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách xã hội, nhất là các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua các năm, hệ thống an sinh xã hội được củng cố, niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước không ngừng được nâng lên.
....................Tuy nhiên, Báo cáo chính trị của tỉnh cũng thẳng thắn chỉ ra rằng: kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững; nguy cơ tái nghèo còn hiện hữu; chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế; một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Những vấn đề đó đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách thức thực hiện chính sách xã hội, phù hợp với tinh thần mới của Đại hội XIV của Đảng.
Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, Đảng bộ tỉnh Lai Châu xác định rõ: chính sách xã hội trong giai đoạn 2025-2030 không chỉ nhằm bảo đảm an sinh tối thiểu, mà phải hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Các chính sách giảm nghèo, hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm được triển khai theo hướng gắn với điều kiện cụ thể của từng địa bàn, từng nhóm đối tượng; chú trọng phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, nhất là trong nông nghiệp hàng hóa, kinh tế rừng, du lịch cộng đồng, kinh tế biên mậu. Thực tiễn ở Lai Châu cho thấy, khi chính sách xã hội được thực hiện theo hướng “trao cần câu thay vì cho con cá”, hiệu quả mang lại rõ rệt và bền vững hơn. Nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế gắn với phát triển sản xuất, liên kết chuỗi giá trị đã giúp người dân từng bước ổn định đời sống, nâng cao thu nhập. Việc lồng ghép các chính sách xã hội với đào tạo nghề, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ tiếp cận thị trường đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa.
....................Một nội dung quan trọng khác trong đổi mới tư duy chính sách xã hội theo tinh thần Đại hội XIV là gắn chặt chính sách xã hội với phát triển con người và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ tỉnh Lai Châu lần thứ XV xác định phát triển nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng đào tạo nghề cho lao động nông thôn, lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nâng cao chất lượng giáo dục và chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là giải pháp căn cơ để tạo nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài của tỉnh.
Tinh thần nhân văn, tiến bộ của chính sách xã hội theo Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV còn thể hiện ở việc mở rộng phạm vi bảo đảm an sinh xã hội, hướng tới an ninh con người. Đối với Lai Châu, địa bàn thường xuyên chịu tác động của thiên tai, lũ quét, sạt lở đất thì chính sách xã hội không chỉ dừng lại ở hỗ trợ khi xảy ra rủi ro, mà còn chú trọng phòng ngừa, thích ứng, ổn định lâu dài đời sống Nhân dân. Việc triển khai các chương trình bố trí dân cư, sắp xếp ổn định dân cư vùng có nguy cơ cao về thiên tai, gắn với bảo đảm sinh kế bền vững là minh chứng sinh động cho sự vận dụng sáng tạo tinh thần Văn kiện của Đảng vào thực tiễn địa phương.
....................Đổi mới tư duy chính sách xã hội cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện. Báo cáo chính trị của tỉnh nhấn mạnh trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp trong việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng thành các chương trình, kế hoạch phù hợp; đồng thời đề cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia thực hiện chính sách xã hội. Sự đồng thuận xã hội, niềm tin của Nhân dân chính là yếu tố quyết định thành công của quá trình đổi mới tư duy chính sách xã hội.
....................Có thể khẳng định rằng, tinh thần “từ hỗ trợ sang phát triển bền vững” trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng không phải là sự thay đổi hình thức, mà là sự chuyển biến sâu sắc về tư duy phát triển, phản ánh yêu cầu khách quan của thực tiễn và khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc vận dụng tinh thần đó vào thực tiễn tỉnh Lai Châu không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả chính sách xã hội, mà còn tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
....................Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả các nghị quyết, văn kiện của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội XIV, tỉnh Lai Châu cần kiên trì thực hiện đổi mới tư duy chính sách xã hội theo hướng bền vững, lấy con người làm trung tâm, phát huy nội lực, khơi dậy khát vọng vươn lên của Nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Đó chính là con đường đúng đắn để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng Lai Châu ngày càng giàu đẹp, văn minh, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới./.
....................* Tài liệu tham khảo:
....................1. Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
....................2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
....................3. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu khóa XIV trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025-2030.

Tác giả: ThS. Trịnh Thị Hương- GIảng viên khoa Xây dựng Đảng

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
top
down