Trường Chính trị tỉnh Lai Châu

http://truongchinhtri.laichau.gov.vn

NHỮNG ĐỘT PHÁ NỔI BẬT TRONG PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG SỐ, KINH TẾ SỐ VÀ CHÍNH PHỦ SỐ SAU 01 NĂM THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT SỐ 57-NQ/TW

..................Trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn phát triển mới với những biến đổi sâu sắc do Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh, tốc độ và chất lượng phát triển của mỗi quốc gia. Nhận thức sâu sắc xu thế đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, khẳng định đây là động lực phát triển không có trần giới hạn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.
..................Sau 01 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, cùng với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, quá trình phát triển hạ tầng số, kinh tế số và Chính phủ số đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, tạo nền tảng quan trọng cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Những kết quả bước đầu này không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc mà còn khẳng định tính đúng đắn, kịp thời của chủ trương đột phá mà Đảng ta đã xác định.
..................1. Đột phá trong phát triển hạ tầng số - nền tảng của chuyển đổi số quốc gia
..................Sau 01 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, hạ tầng số quốc gia đã có bước phát triển nhanh, đồng bộ và hiện đại hơn, tạo nền móng vững chắc cho tiến trình chuyển đổi số toàn diện. Đến cuối năm 2025, mạng 5G đã phủ sóng gần 59% dân số (1), đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tiếp cận công nghệ viễn thông thế hệ mới, phục vụ các ứng dụng số tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và dữ liệu lớn. Chất lượng và tốc độ Internet của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia có Internet phát triển hàng đầu thế giới (2).
..................Việc mở rộng hạ tầng viễn thông, đặc biệt tại các khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu công nghệ cao đã góp phần quan trọng trong thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và hình thành các mô hình kinh tế số mới. Đồng thời, hạ tầng số cũng từng bước được mở rộng tới vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm yêu cầu phát triển bao trùm và bền vững.
..................Một trong những dấu ấn quan trọng sau 01 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW là việc hình thành và vận hành Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, đồng thời triển khai thêm 03 tuyến cáp quang quốc tế, qua đó nâng tổng năng lực kết nối quốc tế của Việt Nam tăng gấp 02 lần so với trước đây. Đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược, khẳng định vai trò của dữ liệu như một tài nguyên mới, nền tảng cho quản trị hiện đại và phát triển kinh tế số.
..................Song song với đó, công tác xây dựng, làm sạch và kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được đẩy mạnh. Hàng chục triệu bản ghi dữ liệu đất đai, hộ tịch, bảo hiểm, giấy phép lái xe đã được chuẩn hóa, làm sạch, phục vụ hiệu quả cho quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Những kết quả này tạo tiền đề quan trọng cho việc hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, phục vụ phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.
..................2. Kinh tế số - động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế
..................Sau 01 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, kinh tế số Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Đến năm 2025, cả nước có khoảng 80 nghìn doanh nghiệp công nghệ số (3), hoạt động trên nhiều lĩnh vực như phần mềm, nội dung số, thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và dịch vụ số. Đặc biệt, xuất khẩu công nghệ số đạt khoảng 172 tỷ USD (4), khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã từng bước làm chủ công nghệ lõi, tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
..................Thương mại điện tử tiếp tục là lĩnh vực tăng trưởng nổi bật của kinh tế số. Năm 2025, quy mô thương mại điện tử đạt khoảng 36 tỷ USD, phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong phương thức tiêu dùng, kinh doanh và phân phối hàng hóa. Thanh toán không dùng tiền mặt phát triển nhanh chóng với 20,2 tỷ giao dịch trong năm, cùng việc xử lý 20,3 tỷ hóa đơn điện tử, góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và giảm chi phí cho nền kinh tế (5).
..................Những kết quả này cho thấy kinh tế số không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP mà còn lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội.
..................3. Chính phủ số - bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa nền hành chính nhà nước
..................Một trong những kết quả nổi bật sau 01 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW là Chính phủ số được đẩy mạnh gắn với cải cách hành chính. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 36,8%, cho thấy sự chuyển biến tích cực trong phương thức giải quyết thủ tục hành chính theo hướng số hóa, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Chỉ số Chính phủ điện tử của Việt Nam năm 2024 xếp 71/193 quốc gia, tăng 15 bậc so với năm 2020 (6), phản ánh nỗ lực lớn của các bộ, ngành, địa phương trong ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào hoạt động quản lý, điều hành.
..................Việc triển khai Đề án 06 về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng cho Chính phủ số và xã hội số. Ứng dụng VNeID được sử dụng ngày càng rộng rãi, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, nâng cao trải nghiệm của người dân trong tiếp cận dịch vụ công.
Cùng với đó, quá trình tinh gọn bộ máy hành chính gắn với chuyển đổi số được đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch.
..................Những kết quả đạt được sau 01 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW đã khẳng định vai trò nền tảng của hạ tầng số, vai trò động lực của kinh tế số và vai trò dẫn dắt của Chính phủ số trong tiến trình phát triển đất nước. Đây là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của chủ trương đột phá mà Đảng ta đã xác định, đồng thời tạo niềm tin và động lực mới cho toàn xã hội.
..................Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phát triển hạ tầng số, kinh tế số và Chính phủ số vẫn còn những hạn chế nhất định như: quy mô kinh tế số chưa đạt mục tiêu đề ra, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển còn thấp, hạ tầng số ở một số vùng còn chưa đồng bộ. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và phát huy vai trò trách nhiệm của người đứng đầu trong thời gian tới.
..................Sau 01 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Việt Nam đã đạt được nhiều đột phá quan trọng trong phát triển hạ tầng số, kinh tế số và Chính phủ số, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu này không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia mà còn mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, khắc phục hạn chế, đồng thời đẩy mạnh các đột phá chiến lược về thể chế số, hạ tầng số và nhân lực số sẽ là điều kiện quyết định để hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia số phát triển, có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI, như tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định./.
..................* Tài liệu trích dẫn:
..................(1), (2), (3), (4), (5), (6): Văn phòng Chính phủ, Thông báo số 712/TB-VPCP ngày 21/12/2025 về Kết luận Hội nghị sơ kết 01 năm triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, 05 năm thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính, 04 năm triển khai Đề án 06.
..................* Tài liệu tham khảo:
..................Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tác giả: ThS. Trịnh Thị Hương- GIảng viên khoa Xây dựng Đảng, ThS. Lê Thế Đại - Trưởng khoa Xây dựng Đảng