Trường Chính trị tỉnh Lai Châu

http://truongchinhtri.laichau.gov.vn

Vì sao ngày 24/11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam?

Ngày 24/11/1946, giữa bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, thù trong giặc ngoài bủa vây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Ngày 24/11/1946, giữa bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, thù trong giặc ngoài bủa vây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Việc Bộ Chính trị quyết định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và trở thành ngày nghỉ lễ có hưởng lương không đơn thuần là bổ sung thêm một mốc thời gian trong lịch nghỉ quốc gia. Đằng sau lựa chọn ấy là một logic lịch sử, một chiều sâu tư tưởng và một thông điệp chính trị nhất quán về vai trò của văn hóa trong sự tồn tại và phát triển của dân tộc Việt Nam.
Thoạt nhìn, có thể sẽ có những câu hỏi rất tự nhiên. Vì sao là ngày 24/11 mà không phải một ngày khác. Vì sao văn hóa lại được dành riêng một ngày lễ cấp quốc gia. Nhưng khi đặt mốc thời gian này trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, câu trả lời trở nên rõ ràng và có sức thuyết phục đặc biệt.

Ngày 24/11/1946, giữa bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, thù trong giặc ngoài bủa vây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khai mạc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Trong thời khắc sinh tử của dân tộc, Người không chỉ nói đến chính trị, quân sự hay kinh tế, mà đặt văn hóa vào vị trí định hướng căn bản khi khẳng định “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. Đó không phải là một phát biểu mang tính khẩu hiệu, mà là một tuyên ngôn chiến lược. Văn hóa, theo Hồ Chí Minh, không đứng ngoài cuộc đấu tranh giành và giữ nước, mà là nền tảng tinh thần dẫn dắt hành động, hun đúc ý chí và tạo nên sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Chọn ngày 24/11, vì thế, trước hết là sự trở về với cội nguồn của tư duy văn hóa cách mạng Việt Nam. Đó là thời điểm văn hóa hiện đại của Việt Nam được xác lập rõ ràng trong mối quan hệ hữu cơ với vận mệnh quốc gia, gắn với độc lập dân tộc và con đường đi lên của đất nước.

Mười lăm năm sau, ngày 24/11/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục nhấn mạnh chiều sâu nhân văn của văn hóa khi đến thăm triển lãm về các dân tộc thiểu số tại Hà Nội. Ở đó, văn hóa không chỉ là giá trị tinh thần trừu tượng, mà hiện diện sinh động trong phong tục, tập quán, tiếng nói, trang phục và lối sống của các cộng đồng dân tộc. Việc đề cao văn hóa các dân tộc thiểu số không chỉ là sự trân trọng đa dạng văn hóa, mà còn là cách Người củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đó là nền tảng bền vững của quốc gia Việt Nam thống nhất.

Đến thời kỳ đổi mới và hội nhập, tư duy ấy tiếp tục được kế thừa và phát triển. Nghị quyết của Trung ương về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, được ban hành năm 2014, đã đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế và chính trị trong chiến lược phát triển bền vững đất nước. Văn hóa không còn bị nhìn nhận như lĩnh vực “phụ trợ”, mà trở thành một trụ cột, một động lực tinh thần cho đổi mới sáng tạo, cho xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới.

Dấu mốc ngày 24/11 tiếp tục được nhấn mạnh tại Đại hội Văn hóa toàn quốc năm 2021, kỷ niệm 75 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Tại đây, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhắc lại một chân lý giản dị nhưng sâu sắc “Văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất”. Câu nói ấy không chỉ mang tính cảnh báo, mà là lời khẳng định vị trí sinh tử của văn hóa đối với sự trường tồn của quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa, cạnh tranh giá trị và sự xâm nhập mạnh mẽ của các trào lưu văn hóa ngoại lai.

Việc lựa chọn ngày 24/11 làm Ngày Văn hóa Việt Nam, vì thế, không phải là sự ngẫu nhiên của lịch sử, mà là sự kết tinh của một mạch tư duy xuyên suốt gần 80 năm. Đó là mạch tư duy coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, là bản lĩnh giúp dân tộc đứng vững trước mọi biến động.

Đặt Ngày Văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hiện nay, ý nghĩa ấy càng trở nên rõ nét. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tốc độ cao hơn, hội nhập sâu hơn, thì nguy cơ đứt gãy giá trị, phai nhạt bản sắc và khủng hoảng niềm tin cũng hiện hữu. Một ngày văn hóa không phải để nghỉ ngơi đơn thuần, mà để nhắc nhở xã hội về trách nhiệm gìn giữ, bồi đắp và phát triển những giá trị làm nên cốt cách Việt Nam.

Ngày 24/11, vì vậy, là điểm hội tụ của quá khứ, hiện tại và tương lai. Đó là ngày để nhìn lại hành trình văn hóa đã làm nên sức sống của dân tộc, để khẳng định văn hóa không đứng sau phát triển mà dẫn dắt phát triển, và để gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng Việt Nam lựa chọn con đường đi lên bằng bản lĩnh văn hóa của chính mình.

Văn hóa không phải là phần trang trí của quốc gia. Văn hóa là gốc rễ. Và ngày 24/11 chính là lời nhắc nhở bền bỉ rằng, mọi bước tiến của đất nước, nếu muốn bền vững, đều phải bắt đầu từ gốc rễ ấy.

Tác giả: TCT

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
top
down