Trường Chính trị tỉnh Lai Châu

http://truongchinhtri.laichau.gov.vn

Ý NGHĨA VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY

      Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện từ những ngày đầu của cách mạng. Trải qua 94 năm hình thành và phát triển, Đoàn không chỉ là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích trong các phong trào cách mạng, mà còn là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, nơi rèn luyện những thế hệ trẻ yêu nước, có lý tưởng, bản lĩnh và năng lực để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn đổi mới sâu rộng, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững, vai trò của tổ chức Đoàn càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh luôn có ý nghĩa rất lớn và tầm quan trọng trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, từ đó khẳng định vị trí không thể thay thế của tổ chức này trong sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".
      Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ra đời vào mùa xuân năm 1931, trong bối cảnh phong trào cách mạng Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ I tháng 10-1930 đã đặt nền móng cho sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Hội nghị đã quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương và quyết định nhiều nội dung quan trọng của Đảng, đặc biệt là thông qua Án nghị quyết về Cộng sản thanh niên vận động. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ II, tháng 3-1931 và sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Thực hiện Án nghị quyết 10-1930 về công tác thanh niên của Đảng, các cơ sở Đoàn được thành lập ở hầu hết các địa phương trong cả nước, nhưng hệ thống tổ chức của Đoàn vẫn chưa được thống nhất và chưa có sinh hoạt riêng. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương II tháng 3-1931 đã dành nhiều thời gian bàn về công tác xây dựng Đảng và xây dựng Đoàn. Theo đề nghị của Trung ương Đoàn, được sự đồng ý của Bộ Chính trị và Bác Hồ, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đoàn (1961) đã quyết định lấy ngày 26-3-1931 là một trong những ngày cuối của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần II làm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Như vậy, Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương ra đời là quy luật tất yếu trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của phong trào thanh niên yêu nước lúc bấy giờ, được Quốc tế thanh niên cộng sản công nhận là một bộ phận của Quốc tế thanh niên cộng sản.
      Trải qua các giai đoạn lịch sử, Đoàn đã nhiều lần thay đổi tên gọi để phù hợp với tình hình cách mạng: từ Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương (1931-1936), Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương (1936-1939), Đoàn Thanh niên Phản đế Đông Dương (1939-1941), Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam (1941-1956), Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam (1956-1970), Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh (1970-1976), cho đến Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (1976 đến nay). Dù tên gọi có thay đổi, bản chất cộng sản và sứ mệnh cách mạng của Đoàn vẫn không thay đổi. Đoàn luôn là lực lượng tiên phong trong các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời là cầu nối giữa Đảng và thanh niên, giữa thanh niên và Nhân dân.
      Theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được thông qua tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, Đoàn là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam. Vị trí của Đoàn được xác định rõ ràng: là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích cách mạng, trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ, đồng thời phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
      Vai trò của Đoàn được thể hiện qua nhiều khía cạnh: Đoàn là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanh niên, là chỗ dựa vững chắc để xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền; là môi trường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên; là cầu nối đưa thanh niên đến gần hơn với các giá trị tiến bộ của dân tộc và nhân loại. Chức năng của Đoàn bao gồm: tham gia thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; đào tạo, bổ sung lực lượng cho Đảng; tổ chức các phong trào hành động cách mạng; và chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng.
      Nhiệm vụ của Đoàn trong giai đoạn hiện nay tập trung vào việc đoàn kết, tập hợp thanh niên, giáo dục lý tưởng cách mạng, tổ chức các phong trào hành động cách mạng, xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh, đồng thời tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng và hệ thống chính trị. Những nhiệm vụ này không chỉ phản ánh vai trò chiến lược của Đoàn mà còn khẳng định ý nghĩa sống còn của tổ chức này trong công cuộc đổi mới đất nước.
      Đoàn TNCS Hồ Chí Minh mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc bởi nó là sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam, được hình thành từ yêu cầu tập hợp và phát huy sức mạnh của thanh niên trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định:“Ngày nay, ta đã được độc lập, tự do, thanh niên mới thật là người chủ tương lai của nước nhà”(1). Tư tưởng này không chỉ nhấn mạnh vai trò của thanh niên mà còn khẳng định ý nghĩa của Đoàn như một tổ chức cách mạng tiên phong, là “cánh tay và đội hậu bị” của Đảng. Trong công cuộc đổi mới đất nước khởi đầu từ năm 1986, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống lịch sử, trở thành lực lượng nòng cốt trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Ý nghĩa của Đoàn không chỉ nằm ở việc tập hợp thanh niên mà còn ở chỗ tổ chức này đã góp phần định hình tư tưởng, lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ, giúp họ nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong quá trình đưa đất nước tiến lên theo con đường xã hội chủ nghĩa.
      Một trong những ý nghĩa nổi bật của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là vai trò giáo dục và định hướng thanh niên. Trong bối cảnh đổi mới, khi đất nước hội nhập quốc tế sâu rộng, thanh niên Việt Nam đối mặt với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức như sự xâm nhập của các luồng tư tưởng tiêu cực, lối sống thực dụng, và sự xa rời các giá trị truyền thống. Đoàn đã đóng vai trò như một “trường học xã hội chủ nghĩa”, cung cấp môi trường lành mạnh để thanh niên rèn luyện đạo đức, lối sống, nâng cao nhận thức chính trị và phát huy năng lực cá nhân. Các phong trào như “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc”,… do Đoàn phát động đã giúp thanh niên không chỉ học tập lý thuyết mà còn thực hành trong các hoạt động cụ thể, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm, tinh thần cống hiến và khát vọng vươn lên. Ý nghĩa giáo dục của Đoàn còn thể hiện qua việc tổ chức này đã bồi dưỡng hàng triệu đoàn viên ưu tú để giới thiệu cho Đảng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ kế cận cho sự nghiệp cách mạng.
      Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc – một chiến lược xuyên suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Bằng cách tập hợp thanh niên từ mọi tầng lớp, vùng miền, dân tộc và tôn giáo, Đoàn đã tạo nên một mặt trận đoàn kết rộng rãi, góp phần củng cố sự đồng thuận xã hội trong quá trình đổi mới. Các chương trình đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp, hay các hoạt động hỗ trợ thanh niên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã thể hiện rõ ý nghĩa này. Hơn nữa, Đoàn không chỉ hoạt động trong nước mà còn kết nối với thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, qua đó mở rộng mặt trận đoàn kết, tận dụng nguồn lực trí thức trẻ để đóng góp cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ý nghĩa này càng trở nên rõ ràng khi đất nước đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế, cần một lực lượng thanh niên đoàn kết, sáng tạo và có tầm nhìn toàn cầu.
      Trong công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trọng tâm của đất nước. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã khẳng định tầm quan trọng của mình khi luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong các chương trình kinh tế lớn. Phong trào “Thanh niên lập nghiệp” và “Tuổi trẻ sáng tạo” đã khuyến khích thanh niên khởi nghiệp, lao động sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa đất nước. Như trong lĩnh vực nông nghiệp, Đoàn thanh niên đã tham gia các chương trình phát triển nông thôn mới, cải tạo đất đai, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp. Trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên đã tạo ra những sản phẩm có giá trị cao, đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Tầm quan trọng của Đoàn còn thể hiện qua việc tổ chức này đã huy động thanh niên tham gia giải quyết các vấn đề xã hội như việc làm, xóa đói giảm nghèo, qua đó góp phần nâng cao đời sống Nhân dân.
      Đảng Cộng sản Việt Nam xác định công nghiệp hóa, hiện đại hóa là con đường tất yếu để đưa Việt Nam trở thành một quốc gia phát triển. Trong quá trình này, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giữ vai trò quan trọng trong việc đào tạo và phát huy nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao. Các phong trào như “Xung kích lao động sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ” hay “Xung kích trong hội nhập quốc tế” đã giúp thanh niên tiếp cận các tiến bộ khoa học, công nghệ hiện đại, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp.
      Đoàn cũng đóng vai trò cầu nối đưa thanh niên Việt Nam tham gia các diễn đàn quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển, đồng thời quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Tầm quan trọng này càng được khẳng định khi Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế, tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA), đòi hỏi một lực lượng thanh niên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có tư duy toàn cầu và khả năng cạnh tranh quốc tế.
      Trong bối cảnh đất nước đổi mới, các thế lực thù địch không ngừng chống phá, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã thể hiện tầm quan trọng của mình trong việc bảo vệ Tổ quốc và giữ gìn an ninh chính trị, trật tự xã hội. Phong trào “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc” đã huy động thanh niên tham gia đấu tranh với các âm mưu “diễn biến hòa bình”, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo, và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân.
      Đoàn còn tích cực giáo dục thanh niên về lòng yêu nước, ý thức pháp luật, đấu tranh với các hành vi tiêu cực, tham nhũng, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh. Tầm quan trọng của Đoàn trong lĩnh vực này không chỉ nằm ở việc huy động sức mạnh thanh niên mà còn ở khả năng định hướng tư tưởng, giúp thế hệ trẻ kiên định trước những thách thức về an ninh phi truyền thống trong thời đại mới.
      Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công cuộc đổi mới là xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo, bồi dưỡng thanh niên theo mô hình “Tâm trong, Trí sáng, Hoài bão lớn”. Đây là hình mẫu thanh niên thời kỳ mới với đạo đức trong sáng, kiến thức vững vàng và khát vọng cống hiến.
      Thông qua các chương trình rèn luyện đoàn viên, các hoạt động tình nguyện, khởi nghiệp và nghiên cứu khoa học, Đoàn đã tạo ra môi trường để thanh niên phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất và kỹ năng xã hội. Tầm quan trọng của Đoàn còn thể hiện qua việc tổ chức này đã bồi dưỡng hàng triệu đoàn viên ưu tú để giới thiệu cho Đảng, cung cấp nguồn cán bộ trẻ có năng lực cho hệ thống chính trị, góp phần xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế cận cho đất nước.
      Trong lĩnh vực tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh Đoàn TNCS Hồ Chí Minh không chỉ là đội dự bị tin cậy của Đảng mà còn tham gia tích cực vào công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Tầm quan trọng của Đoàn được thể hiện qua việc tổ chức này đã thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Đoàn viên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam”, qua đó phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu những đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp.
      Ngoài ra, Đoàn còn tham gia giám sát, phản biện xã hội, đề xuất các chính sách liên quan đến thanh niên, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân vào Đảng. Luận điểm “Xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước”(2) đã khẳng định tầm quan trọng chiến lược của Đoàn trong việc chuẩn bị lực lượng kế thừa cho sự nghiệp cách mạng.
      Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh không chỉ là một tổ chức chính trị - xã hội mà còn là biểu tượng của tinh thần cách mạng, khát vọng cống hiến và sức mạnh đoàn kết của thanh niên Việt Nam. Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, ý nghĩa và tầm quan trọng của Đoàn được thể hiện qua vai trò xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục lý tưởng cách mạng, bảo vệ Tổ quốc, và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Để tiếp tục khẳng định vị trí của mình, Đoàn cần không ngừng đổi mới, sáng tạo và đồng hành cùng thanh niên trên hành trình đưa Việt Nam vươn tầm thế giới. Với truyền thống vẻ vang và sứ mệnh cao cả, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ mãi là ngọn lửa soi đường cho thế hệ trẻ Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng một đất nước giàu mạnh, văn minh.
Tài liệu trích dẫn:
 (1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011, tr178.
 (2) Diệu Thuý – Lam Anh: Xây dựng Đoàn vững mạnh là xây dựng Đảng trước một bước, https://www.qdnd.vn.
Tài liệu tham khảo:
1. Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”.
2. Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ, giai đoạn 2015 - 2030”.
3. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh: Văn kiện Đại hội đại biếu Đoàn toàn quốc lần thứ XI, Nxb.Thanh niên, Hà Nội, 2018.

Tác giả: CN. Nguyễn Xuân Thành - Giảng viên khoa XDĐ, ThS. Hoàng Đức Cường - Viên chức phòng QLĐT&NCKH

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
top
down