Trường Chính trị tỉnh Lai Châuhttps://truongchinhtri.laichau.gov.vn/uploads/bannerlogo.gif
Thứ hai - 05/01/2026 21:26810
Cách đây tròn 80 năm, ngày 6 tháng 1 năm 1946, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân Việt Nam đã tiến hành cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là sự kiện chính trị trọng đại, đánh dấu bước khởi đầu của nền dân chủ mới, khẳng định quyền làm chủ thực sự của Nhân dân và đặt nền móng pháp lý cho Nhà nước cách mạng non trẻ vừa ra đời sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Cách đây tròn 80 năm, ngày 06/01/1946, nhân dân ta dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiến hành cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sau khi giành được độc lập, dân tộc ta đứng trước muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài đan xen, nền kinh tế kiệt quệ, chính quyền cách mạng chưa được quốc tế công nhận. Trong bối cảnh đó, tư duy chính trị vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện rõ khi Người sớm xác định Tổng tuyển cử là con đường ngắn nhất, vững chắc nhất để xây dựng một nhà nước hợp pháp, hợp hiến. Ngày 3 tháng 9 năm 1945, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu, không phân biệt giới tính, tôn giáo, giai cấp hay thành phần xã hội.
Chủ trương đó nhanh chóng được thể chế hóa bằng hệ thống sắc lệnh quan trọng do Chủ tịch Chính phủ lâm thời ban hành trong các tháng cuối năm 1945, quy định rõ nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là những nguyên tắc dân chủ tiến bộ, vượt trước nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới thời điểm đó. Công tác chuẩn bị cho Tổng tuyển cử được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn, thể hiện ý chí chính trị kiên định và niềm tin sâu sắc của Đảng, Chính phủ vào Nhân dân.
Cuộc Tổng tuyển cử đã bầu được 333 đại biểu, trong đó có 57% số đại biểu thuộc các đảng phái khác nhau; 43% số đại biểu không đảng phái; 87% số đại biểu là công nhân, nông dân, chiến sỹ cách mạng; 10 đại biểu nữ và 34 đại biểu dân tộc thiểu số.
Ngày 6 tháng 1 năm 1946 đã đi vào lịch sử như ngày hội lớn của toàn dân tộc. Từ miền xuôi đến miền ngược, từ Bắc chí Nam, từ nông thôn đến thành thị, Nhân dân Việt Nam đã đồng loạt đi bỏ phiếu với tinh thần làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình. Cuộc Tổng tuyển cử diễn ra trên phạm vi cả nước, kể cả những vùng đang có chiến sự ác liệt, với tỷ lệ cử tri tham gia đạt khoảng 89%. Riêng tại Hà Nội, hơn 90% cử tri đi bỏ phiếu trong không khí phấn khởi và trang nghiêm của ngày hội dân chủ.
Kết quả Tổng tuyển cử đã bầu được 333 đại biểu Quốc hội, với thành phần rộng rãi, tiêu biểu cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quốc hội khóa I có đại biểu của cả ba miền, có công nhân, nông dân, trí thức, chiến sĩ cách mạng, đại biểu các dân tộc thiểu số, đại biểu nữ, đại biểu tôn giáo, người không đảng phái và các đảng phái chính trị. Thành phần đó phản ánh đúng tinh thần dân chủ, bao dung, đoàn kết và thống nhất của Nhà nước Việt Nam mới.
Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã khẳng định tính chính danh, hợp pháp và dân chủ của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ đây, đất nước ta có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, có đủ cơ sở pháp lý để ban hành Hiến pháp, xây dựng hệ thống chính quyền và đại diện cho Nhân dân Việt Nam trong quan hệ đối nội, đối ngoại. Quan trọng hơn, cuộc Tổng tuyển cử đã chứng minh rằng quyền lực nhà nước thực sự thuộc về Nhân dân, được Nhân dân trao gửi thông qua lá phiếu tự do và bình đẳng.
Sự kiện lịch sử này cũng là minh chứng sinh động cho đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự lãnh đạo thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng thời, đó là sự khẳng định niềm tin tuyệt đối của Đảng và Bác Hồ vào tinh thần yêu nước, khát vọng độc lập, tự do và dân chủ của Nhân dân Việt Nam. Chính sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc đã làm nên thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử và tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc sau này.
Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, đổi mới và hoàn thiện, luôn là biểu tượng cao đẹp của quyền làm chủ của Nhân dân, là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những quyết sách quan trọng của Quốc hội đã đồng hành cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đưa đất nước vượt qua nhiều thử thách, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống vẻ vang, khẳng định bản chất ưu việt của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Đây cũng là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân tiếp tục bồi đắp niềm tin, nâng cao trách nhiệm, phát huy tinh thần dân chủ, chung sức xây dựng Quốc hội ngày càng vững mạnh, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Tài liệu tham khảo 1. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Lịch sử Quốc hội Việt Nam (1946-2016), Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2016. 2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011.
(Liên quan các bài viết, lời kêu gọi về Tổng tuyển cử, Nhà nước dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân). 3. Văn phòng Quốc hội, Quốc hội Việt Nam - 75 năm hình thành và phát triển, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021. 4. Ban Tuyên giáo Trung ương, Những sự kiện lịch sử lớn của Đảng và dân tộc Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội. 5. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật. 6. Báo Đại biểu Nhân dân, “Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 - mốc son lịch sử của nền dân chủ Việt Nam”, các bài chuyên đề nhân kỷ niệm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên. 7. Báo Quân đội Nhân dân, “Ý nghĩa lịch sử của cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên năm 1946”, chuyên mục Chính trị - Xã hội. 8. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam, https://quochoi.vn (Tư liệu lịch sử về Quốc hội khóa I, Tổng tuyển cử năm 1946). 9. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021. (Liên hệ quan điểm về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, phát huy dân chủ).
Trường Chính trị tỉnh Lai Châu
