...................Cải cách hành chính (CCHC) là một trong những nội dung trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gắn chặt với yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ Nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Trong những năm qua, đặc biệt là giai đoạn 2021-2025, việc triển khai Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước đã được các cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ, nghiêm túc, đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực. Thực tiễn cải cách hành chính tại tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2025 không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước các cấp, mà còn cung cấp những luận cứ thực tiễn sinh động, có giá trị để bổ sung, cập nhật nội dung giảng dạy các chuyên đề lý luận chính trị, trong đó có chuyên đề “Cải cách hành chính ở cơ sở” đang được giảng dạy tại Trường Chính trị tỉnh.
...................1. Kết quả nổi bật về cải cách hành chính tại tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2025
...................Thứ nhất, công tác chỉ đạo, điều hành cải cách hành chính ngày càng quyết liệt, đồng bộ
...................Giai đoạn 2021–2025, công tác cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh Lai Châu được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tính đến tháng 6 năm 2025, tỉnh đã ban hành trên 140 văn bản chỉ đạo, điều hành về cải cách hành chính; các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố ban hành 1.226 văn bản chỉ đạo, điều hành (1), qua đó tạo cơ sở pháp lý và tổ chức thống nhất để triển khai nhiệm vụ cải cách hành chính trên toàn tỉnh. Hằng năm, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch cải cách hành chính, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá cải cách hành chính được tăng cường; kết quả cải cách hành chính được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, trở thành tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị.
...................Thứ hai, cải cách thể chế đạt nhiều chuyển biến tích cực
...................Cải cách thể chế tiếp tục được xác định là một trong những nội dung nền tảng của cải cách hành chính. Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh Lai Châu đã ban hành 320 văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Cùng với đó, các cơ quan chuyên môn đã thẩm định 358 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, tham gia góp ý trên 800 lượt dự thảo văn bản các loại (2). Công tác kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện thường xuyên; 100% văn bản quy phạm pháp luật do cấp huyện ban hành được kiểm tra, 100% văn bản do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành được tự kiểm tra. Qua kiểm tra, đã kịp thời xử lý 07 văn bản theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền, góp phần nâng cao tính đồng bộ, thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật trên địa bàn tỉnh. Thông qua cải cách thể chế, môi trường pháp lý cho hoạt động quản lý nhà nước, đầu tư, sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân trên địa bàn tỉnh từng bước được hoàn thiện.
...................Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính có nhiều điểm sáng
...................Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được tỉnh Lai Châu xác định là khâu đột phá trong cải cách hành chính. Trong giai đoạn 2021-2025, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành 35 quyết định phê duyệt phương án đơn giản hóa 109 thủ tục hành chính, với tỷ lệ cắt giảm thời gian giải quyết trung bình đạt 40,38%. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính đã tiết kiệm 23.584.922.708 đồng chi phí tuân thủ, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm chi phí trung bình đạt 42,46% (3), góp phần giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp. Việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông được triển khai hiệu quả ở cả ba cấp chính quyền. Toàn tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết 183.680 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 98,87% ở cấp tỉnh, 98,73% ở cấp huyện và 98,53% ở cấp xã. Trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, đã ghi nhận 29.992 lượt đánh giá, với 97,82% ý kiến đánh giá ở mức hài lòng (4), phản ánh rõ nét hiệu quả thực chất của cải cách thủ tục hành chính.
...................Thứ tư, cải cách tổ chức bộ máy hành chính gắn với tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả
...................Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tỉnh Lai Châu đã hoàn thành 03/04 chỉ tiêu về cải cách tổ chức bộ máy (đạt 75%). Tỉnh đã ban hành, sửa đổi quy định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của 74 cơ quan, đơn vị; hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ cho 12 cơ quan chuyên môn cấp huyện; ban hành 10 quy định đối với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và 55 quy định đối với phòng chuyên môn cấp huyện. Tính đến tháng 6 năm 2025, toàn tỉnh đã sắp xếp, giảm 122 tổ chức, đơn vị, nâng tổng số tổ chức, đơn vị được sắp xếp giảm lên 379 so với năm 2017. Công tác phân cấp quản lý được đẩy mạnh với 35 văn bản quy định phân cấp trên 11 lĩnh vực (5), góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền các cấp. Đặc biệt, năm 2025, tỉnh đã ban hành Đề án và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về sắp xếp đơn vị hành chính, theo đó đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 106 xuống còn 38 đơn vị (giảm 64,15%), tạo chuyển biến rõ nét trong tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
...................Thứ năm, cải cách chế độ công vụ, công chức từng bước đi vào chiều sâu
...................Cải cách chế độ công vụ, công chức được triển khai đồng bộ gắn với tinh giản biên chế và nâng cao chất lượng đội ngũ. Từ năm 2021 đến tháng 6 năm 2025, toàn tỉnh đã giảm 1.452 biên chế so với năm 2021, đồng thời thực hiện chính sách tinh giản biên chế cho 701 trường hợp theo đúng quy định (6). Công tác tuyển dụng, sử dụng, đánh giá cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện công khai, minh bạch, gắn với vị trí việc làm và kết quả thực thi nhiệm vụ. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được quan tâm, chú trọng cả về lý luận chính trị, quản lý nhà nước và kỹ năng thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn mới. Kỷ luật, kỷ cương hành chính từng bước được tăng cường, góp phần nâng cao đạo đức công vụ và tinh thần phục vụ Nhân dân.
...................Thứ sáu, cải cách tài chính công và hiện đại hóa hành chính đạt nhiều kết quả quan trọng
...................Cải cách tài chính công được triển khai theo hướng tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập, gắn với quản lý ngân sách nhà nước công khai, minh bạch, hiệu quả. Hiện đại hóa hành chính gắn với chuyển đổi số tiếp tục là điểm nhấn trong cải cách hành chính của tỉnh. Toàn tỉnh đã gửi, nhận trên 2,27 triệu văn bản điện tử, 100% cơ quan nhà nước thực hiện trao đổi văn bản điện tử, ước tính tiết kiệm khoảng 35 tỷ đồng chi phí hành chính. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hiện cung cấp 1.826 dịch vụ công, với tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến mức độ 3 đạt 39,4%, mức độ 4 đạt 70,69%. Tỉnh đã cấp 8.123 chữ ký số và mở rộng 10.929 tài khoản thư điện tử công vụ, từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch.
...................2. Một số vấn đề đặt ra từ thực tiễn cải cách hành chính giai đoạn 2021-2025 đối với việc cập nhật nội dung chuyên đề “Cải cách hành chính ở cơ sở”
...................Thực tiễn cải cách hành chính tại tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2025 cho thấy, cải cách hành chính không còn là nội dung mang tính khái quát, chung chung, mà đã đi sâu vào từng lĩnh vực cụ thể của hoạt động quản lý nhà nước, đặc biệt là ở cấp cơ sở - nơi trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và trực tiếp phục vụ Nhân dân. Những kết quả nổi bật nêu trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải bổ sung, cập nhật nội dung chuyên đề “Cải cách hành chính ở cơ sở” theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, bảo đảm tính thời sự, tính địa phương và tính ứng dụng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cơ sở.
...................Một là, cần cập nhật sâu sắc hơn nội dung về vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền cơ sở trong cải cách hành chính.
...................Thực tiễn Lai Châu cho thấy, nơi nào cấp ủy, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, gắn cải cách hành chính với trách nhiệm người đứng đầu thì nơi đó cải cách hành chính có chuyển biến rõ nét. Do đó, chuyên đề cần nhấn mạnh hơn nữa yêu cầu nâng cao nhận thức, trách nhiệm chính trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở; làm rõ mối quan hệ giữa cải cách hành chính với việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền cơ sở.
...................Hai là, bổ sung nội dung thực tiễn về cải cách thể chế và tổ chức thực hiện pháp luật ở cấp cơ sở.
Kết quả cải cách thể chế của tỉnh Lai Châu cho thấy vai trò quan trọng của chính quyền cơ sở trong việc tổ chức thực hiện, kiểm tra, rà soát và phản ánh những bất cập của hệ thống pháp luật từ thực tiễn. Chuyên đề cần cập nhật các ví dụ cụ thể về công tác ban hành, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật ở cấp xã; qua đó giúp học viên nhận thức rõ hơn trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của pháp luật khi đi vào cuộc sống.
...................Ba là, tăng cường nội dung gắn với cải cách thủ tục hành chính và cơ chế một cửa ở cấp xã.
Những kết quả nổi bật về đơn giản hóa thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và mức độ hài lòng cao của người dân, doanh nghiệp là minh chứng sinh động cho hiệu quả cải cách hành chính ở cơ sở. Do đó, chuyên đề cần cập nhật các số liệu, mô hình, cách làm hiệu quả của tỉnh Lai Châu; đồng thời làm rõ trách nhiệm của công chức cấp xã trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, trong ứng xử công vụ và phục vụ Nhân dân theo tinh thần “lấy người dân làm trung tâm”.
...................Bốn là, cập nhật nội dung về sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính cấp xã.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh với quy mô lớn, giảm mạnh số lượng đơn vị hành chính là vấn đề mới, có tác động sâu rộng đến tổ chức và hoạt động của chính quyền cơ sở. Chuyên đề cần bổ sung nội dung phân tích mục tiêu, ý nghĩa, yêu cầu và những vấn đề đặt ra đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sau sắp xếp; qua đó giúp học viên nhận thức đầy đủ hơn về yêu cầu nâng cao năng lực quản lý, tinh thần trách nhiệm và tính chuyên nghiệp trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.
...................Năm là, nhấn mạnh hơn nội dung cải cách chế độ công vụ, công chức gắn với kỷ luật, kỷ cương hành chính ở cơ sở.
...................Thực tiễn tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức của tỉnh Lai Châu cho thấy cải cách hành chính chỉ thực sự bền vững khi gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức công vụ trong sáng, năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chuyên đề cần cập nhật nội dung về vị trí việc làm, đánh giá công chức theo kết quả thực thi nhiệm vụ, trách nhiệm nêu gương và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính ở cấp cơ sở.
...................Sáu là, bổ sung nội dung về hiện đại hóa hành chính và chuyển đổi số ở cấp cơ sở.
...................Kết quả ứng dụng công nghệ thông tin, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và xây dựng chính quyền số của tỉnh là cơ sở thực tiễn quan trọng để cập nhật chuyên đề. Nội dung giảng dạy cần làm rõ yêu cầu, lộ trình và giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ở cấp xã, gắn với nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức và khả năng tiếp cận dịch vụ công của người dân vùng sâu, vùng xa.
...................Những kết quả nổi bật về cải cách hành chính giai đoạn 2021-2025 tại tỉnh Lai Châu là minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực, quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính. Việc nghiên cứu, tổng kết và cập nhật những kết quả này vào chuyên đề “Cải cách hành chính ở cơ sở” không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh, mà còn cung cấp những luận cứ thực tiễn giúp học viên, đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở nhận thức sâu sắc hơn vai trò, trách nhiệm của mình trong quá trình xây dựng nền hành chính nhà nước dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân.
...................Tài liệu trích dẫn:
...................(1), (2), (3), (4), (5), (6) Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu (2025), Báo cáo số 345/BC-UBND ngày 25/6/2025 về sơ kết 05 năm công tác cải cách hành chính tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2025; nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đẩy mạnh cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030.