Trường Chính trị tỉnh Lai Châu
PHÁT HUY VAI TRÒ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC, NGHIÊN CỨU THỰC TẾ CỦA GIẢNG VIÊN KHOA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT TRONG THỰC HIỆN CÁC TIÊU CHÍ TRƯỜNG CHÍNH TRỊ CHUẨN
.................Xây dựng trường chính trị đạt chuẩn theo các quy định của Ban Bí thư là chủ trương lớn nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở địa phương, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong tiến trình đó, hoạt động nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên mà đã trở thành tiêu chí quan trọng, thước đo trực tiếp năng lực của đội ngũ giảng viên.
.................Đối với Khoa Nhà nước và pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, việc phát huy vai trò nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế gắn chặt với giảng dạy lý luận chính trị là yêu cầu có ý nghĩa quyết định, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời tạo nền tảng để Nhà trường phấn đấu đạt Trường Chính trị chuẩn mức độ 1 vào năm 2026.
.................1. Cơ sở chính trị, pháp lý và yêu cầu mới đối với hoạt động nghiên cứu khoa học
.................Trong bối cảnh đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng, hệ thống trường chính trị cấp tỉnh đứng trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và hiệu quả hoạt động. Để tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, Ban Bí thư đã ban hành Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05/01/2026 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Quy định số 396-QĐ/TW, ngày 06/01/2026 về trường chính trị chuẩn.
.................Quy định số 393-QĐ/TW xác định rõ ba trụ cột hoạt động của trường chính trị, gồm: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn; và tham mưu, tư vấn cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Trong đó, nghiên cứu khoa học được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với giảng dạy, khẳng định giảng viên không chỉ là người truyền thụ tri thức mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương.
.................Tiếp đó, Quy định số 396-QĐ/TW đã cụ thể hóa hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế thành tiêu chí đánh giá trường chính trị chuẩn. Theo đó, trường chính trị phải từng bước trở thành trung tâm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn của địa phương; đội ngũ giảng viên là lực lượng nòng cốt trong triển khai các đề tài khoa học, nghiên cứu thực tế, gắn chặt với nâng cao chất lượng giảng dạy và năng lực tham mưu. Đây là yêu cầu mang tính bắt buộc, thể hiện bước chuyển quan trọng từ nhận thức coi nghiên cứu khoa học là “nhiệm vụ phụ” sang xác định là “tiêu chuẩn cứng” trong xây dựng trường chính trị chuẩn.
.................2. Vai trò của nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế đối với nâng cao chất lượng giảng dạy của Khoa Nhà nước và Pháp luật
.................Khoa Nhà nước và pháp luật là đơn vị đảm nhiệm các học phần nền tảng về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quản lý hành chính nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và các nội dung bổ trợ. Đây là những lĩnh vực có mối liên hệ trực tiếp, thường xuyên với thực tiễn quản lý nhà nước ở cơ sở. Vì vậy, nếu thiếu hoạt động nghiên cứu khoa học và nghiên cứu thực tế, bài giảng dễ rơi vào tính khái quát, nặng về lý luận, thiếu tính thuyết phục.
.................Thông qua nghiên cứu khoa học và đi nghiên cứu thực tế tại các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh Lai Châu, giảng viên có điều kiện cập nhật kịp thời những vấn đề mới phát sinh trong cải cách hành chính, tổ chức bộ máy, thực thi pháp luật ở cơ sở. Kết quả nghiên cứu giúp giảng viên phân tích sâu những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý nhà nước, từ đó bổ sung, điều chỉnh nội dung bài giảng cho sát thực tiễn địa phương.
.................Các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành ví dụ, tình huống, chuyên đề thảo luận trong quá trình giảng dạy, góp phần nâng cao khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn của học viên. Qua đó, hoạt động giảng dạy của Khoa Nhà nước và Pháp luật từng bước đáp ứng tốt yêu cầu “gắn lý luận với thực tiễn”, một tiêu chí quan trọng của Trường Chính trị chuẩn.
.................Bên cạnh đó, giảng viên Khoa Nhà nước và pháp luật còn trực tiếp tham gia thực hiện các chỉ tiêu về sản phẩm khoa học thông qua chủ trì, tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, cấp tỉnh; viết bài đăng trên Trang Thông tin điện tử, Bản tin Thông tin lý luận và thực tiễn; tham gia hội thảo khoa học. Các sản phẩm này vừa là minh chứng cụ thể cho tiêu chí Trường Chính trị chuẩn, vừa góp phần nâng cao uy tín học thuật và vị thế của Nhà trường.
.................3. Nghiên cứu khoa học – nền tảng nâng cao năng lực tham mưu và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên
.................Một trong những chức năng quan trọng của Trường Chính trị được Quy định số 393-QĐ/TW nhấn mạnh là tham mưu, tư vấn cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật có thể cung cấp các luận cứ khoa học phục vụ việc đổi mới tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
.................Đồng thời, nghiên cứu khoa học là môi trường quan trọng để rèn luyện tư duy lý luận, phương pháp nghiên cứu và bản lĩnh khoa học của giảng viên. Trong bối cảnh chuẩn hóa đội ngũ theo Quy định số 396-QĐ/TW, giảng viên không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về trình độ, chức danh mà còn phải thể hiện rõ năng lực nghiên cứu, khả năng tổng kết thực tiễn và tham gia giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn địa phương. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật thực sự “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
.................4. Một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế
.................Để hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế của giảng viên Khoa Nhà nước và pháp luật đi vào chiều sâu, cần tập trung thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau:
.................Một là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý khoa học trong Nhà trường; cụ thể hóa các tiêu chí của Quy định số 396-QĐ/TW thành yêu cầu, chỉ tiêu và sản phẩm cụ thể, bảo đảm nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ thường xuyên, bắt buộc của giảng viên.
.................Hai là, gắn chặt nghiên cứu khoa học với giảng dạy. Kết quả nghiên cứu cần được tích hợp trực tiếp vào giáo án, chuyên đề, tình huống giảng dạy, góp phần đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo.
.................Ba là, tăng cường tổ chức nghiên cứu thực tế có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng kế hoạch hằng năm, lựa chọn những vấn đề nổi bật của địa phương như cải cách hành chính, quản lý đất đai, tổ chức bộ máy để nghiên cứu, tổng kết, hình thành các báo cáo khoa học có giá trị.
.................Bốn là, tạo môi trường học thuật lành mạnh, khuyến khích giảng viên công bố kết quả nghiên cứu thông qua sinh hoạt chuyên môn, tọa đàm, hội thảo khoa học, qua đó phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo của đội ngũ giảng viên.
.................Quy định số 393-QĐ/TW và Quy định số 396-QĐ/TW đã đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động của trường chính trị nói chung và đội ngũ giảng viên nói riêng. Đối với Khoa Nhà nước và pháp luật, việc phát huy vai trò nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế không chỉ là yêu cầu về chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và năng lực tham mưu của Nhà trường. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ tạo nền tảng vững chắc để Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đạt chuẩn theo lộ trình, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.
.................*Tài liệu tham khảo:
.................(1) Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05 tháng 01 năm 2026 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố;
.................(2) Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Quy định số 396-QĐ/TW, ngày 06 tháng 01 năm 2026 về trường chính trị chuẩn;
.................(3) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị: Nội dung cơ bản về nhà nước và pháp luật Việt Nam, Nxb. Lý luận chính trị, H.2021.
.................Đối với Khoa Nhà nước và pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, việc phát huy vai trò nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế gắn chặt với giảng dạy lý luận chính trị là yêu cầu có ý nghĩa quyết định, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời tạo nền tảng để Nhà trường phấn đấu đạt Trường Chính trị chuẩn mức độ 1 vào năm 2026.
.................1. Cơ sở chính trị, pháp lý và yêu cầu mới đối với hoạt động nghiên cứu khoa học
.................Trong bối cảnh đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng, hệ thống trường chính trị cấp tỉnh đứng trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và hiệu quả hoạt động. Để tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, Ban Bí thư đã ban hành Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05/01/2026 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Quy định số 396-QĐ/TW, ngày 06/01/2026 về trường chính trị chuẩn.
.................Quy định số 393-QĐ/TW xác định rõ ba trụ cột hoạt động của trường chính trị, gồm: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn; và tham mưu, tư vấn cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Trong đó, nghiên cứu khoa học được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với giảng dạy, khẳng định giảng viên không chỉ là người truyền thụ tri thức mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương.
.................Tiếp đó, Quy định số 396-QĐ/TW đã cụ thể hóa hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế thành tiêu chí đánh giá trường chính trị chuẩn. Theo đó, trường chính trị phải từng bước trở thành trung tâm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn của địa phương; đội ngũ giảng viên là lực lượng nòng cốt trong triển khai các đề tài khoa học, nghiên cứu thực tế, gắn chặt với nâng cao chất lượng giảng dạy và năng lực tham mưu. Đây là yêu cầu mang tính bắt buộc, thể hiện bước chuyển quan trọng từ nhận thức coi nghiên cứu khoa học là “nhiệm vụ phụ” sang xác định là “tiêu chuẩn cứng” trong xây dựng trường chính trị chuẩn.
.................2. Vai trò của nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế đối với nâng cao chất lượng giảng dạy của Khoa Nhà nước và Pháp luật
.................Khoa Nhà nước và pháp luật là đơn vị đảm nhiệm các học phần nền tảng về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quản lý hành chính nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và các nội dung bổ trợ. Đây là những lĩnh vực có mối liên hệ trực tiếp, thường xuyên với thực tiễn quản lý nhà nước ở cơ sở. Vì vậy, nếu thiếu hoạt động nghiên cứu khoa học và nghiên cứu thực tế, bài giảng dễ rơi vào tính khái quát, nặng về lý luận, thiếu tính thuyết phục.
.................Thông qua nghiên cứu khoa học và đi nghiên cứu thực tế tại các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh Lai Châu, giảng viên có điều kiện cập nhật kịp thời những vấn đề mới phát sinh trong cải cách hành chính, tổ chức bộ máy, thực thi pháp luật ở cơ sở. Kết quả nghiên cứu giúp giảng viên phân tích sâu những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý nhà nước, từ đó bổ sung, điều chỉnh nội dung bài giảng cho sát thực tiễn địa phương.
.................Các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành ví dụ, tình huống, chuyên đề thảo luận trong quá trình giảng dạy, góp phần nâng cao khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn của học viên. Qua đó, hoạt động giảng dạy của Khoa Nhà nước và Pháp luật từng bước đáp ứng tốt yêu cầu “gắn lý luận với thực tiễn”, một tiêu chí quan trọng của Trường Chính trị chuẩn.
.................Bên cạnh đó, giảng viên Khoa Nhà nước và pháp luật còn trực tiếp tham gia thực hiện các chỉ tiêu về sản phẩm khoa học thông qua chủ trì, tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, cấp tỉnh; viết bài đăng trên Trang Thông tin điện tử, Bản tin Thông tin lý luận và thực tiễn; tham gia hội thảo khoa học. Các sản phẩm này vừa là minh chứng cụ thể cho tiêu chí Trường Chính trị chuẩn, vừa góp phần nâng cao uy tín học thuật và vị thế của Nhà trường.
.................3. Nghiên cứu khoa học – nền tảng nâng cao năng lực tham mưu và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên
.................Một trong những chức năng quan trọng của Trường Chính trị được Quy định số 393-QĐ/TW nhấn mạnh là tham mưu, tư vấn cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật có thể cung cấp các luận cứ khoa học phục vụ việc đổi mới tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
.................Đồng thời, nghiên cứu khoa học là môi trường quan trọng để rèn luyện tư duy lý luận, phương pháp nghiên cứu và bản lĩnh khoa học của giảng viên. Trong bối cảnh chuẩn hóa đội ngũ theo Quy định số 396-QĐ/TW, giảng viên không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về trình độ, chức danh mà còn phải thể hiện rõ năng lực nghiên cứu, khả năng tổng kết thực tiễn và tham gia giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn địa phương. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật thực sự “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
.................4. Một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế
.................Để hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế của giảng viên Khoa Nhà nước và pháp luật đi vào chiều sâu, cần tập trung thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau:
.................Một là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý khoa học trong Nhà trường; cụ thể hóa các tiêu chí của Quy định số 396-QĐ/TW thành yêu cầu, chỉ tiêu và sản phẩm cụ thể, bảo đảm nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ thường xuyên, bắt buộc của giảng viên.
.................Hai là, gắn chặt nghiên cứu khoa học với giảng dạy. Kết quả nghiên cứu cần được tích hợp trực tiếp vào giáo án, chuyên đề, tình huống giảng dạy, góp phần đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo.
.................Ba là, tăng cường tổ chức nghiên cứu thực tế có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng kế hoạch hằng năm, lựa chọn những vấn đề nổi bật của địa phương như cải cách hành chính, quản lý đất đai, tổ chức bộ máy để nghiên cứu, tổng kết, hình thành các báo cáo khoa học có giá trị.
.................Bốn là, tạo môi trường học thuật lành mạnh, khuyến khích giảng viên công bố kết quả nghiên cứu thông qua sinh hoạt chuyên môn, tọa đàm, hội thảo khoa học, qua đó phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo của đội ngũ giảng viên.
.................Quy định số 393-QĐ/TW và Quy định số 396-QĐ/TW đã đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động của trường chính trị nói chung và đội ngũ giảng viên nói riêng. Đối với Khoa Nhà nước và pháp luật, việc phát huy vai trò nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế không chỉ là yêu cầu về chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và năng lực tham mưu của Nhà trường. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ tạo nền tảng vững chắc để Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đạt chuẩn theo lộ trình, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.
.................*Tài liệu tham khảo:
.................(1) Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05 tháng 01 năm 2026 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố;
.................(2) Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Quy định số 396-QĐ/TW, ngày 06 tháng 01 năm 2026 về trường chính trị chuẩn;
.................(3) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị: Nội dung cơ bản về nhà nước và pháp luật Việt Nam, Nxb. Lý luận chính trị, H.2021.
Tác giả: ThS. Lương Văn Dũng - Giảng viên Khoa Nhà nước pháp luật
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Thành viên đăng nhập
- Đang truy cập23
- Hôm nay2,997
- Tháng hiện tại101,122
- Tổng lượt truy cập10,446,535
