Quang cảnh Đại hội
.........Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV diễn ra trong bối cảnh toàn tỉnh đang triển khai đồng bộ các chủ trương lớn của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời chuyển mạnh mô hình phát triển theo hướng xanh, nhanh, bền vững và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu mới đối với công tác thanh niên: không chỉ tiếp tục phát huy vai trò xung kích phong trào mà phải tham gia trực tiếp vào tiến trình phát triển của tỉnh. Văn kiện Đại hội không chỉ là bản tổng kết nhiệm kỳ mà còn thể hiện rõ sự đổi mới về tư duy chiến lược, phương pháp tiếp cận và cách tổ chức thực hiện công tác thanh niên, phản ánh sự trưởng thành của tổ chức Đoàn trong vai trò chủ thể tham gia phát triển địa phương.
.........1. Những điểm mới trong Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV, nhiệm kỳ 2025–2030
.........Một là, “đổi mới căn bản cách đặt vấn đề về thanh niên như nguồn lực trực tiếp của chiến lược phát triển tỉnh”. Điểm mới mang tính nền tảng của Văn kiện là sự chuyển đổi trong nhận thức về vị trí, vai trò của thanh niên. Thanh niên không còn được nhìn nhận chủ yếu như lực lượng phong trào, mà được xác định là nguồn lực xã hội đặc thù, có vai trò trực tiếp tham gia thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, thể hiện trong quan điểm: “phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên trong tham gia phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở”. Nhận thức này dựa trên phân tích thực tiễn thanh niên Lai Châu với quy mô hơn một phần năm dân số, tỷ lệ thanh niên dân tộc thiểu số cao, song còn hạn chế về trình độ học vấn, kỹ năng nghề và năng lực số. Đồng thời, đặt ra yêu cầu tổ chức, dẫn dắt thanh niên tham gia trực tiếp vào các chương trình phát triển của tỉnh, chuyển từ tư duy vận động sang tư duy huy động và phát huy nguồn lực con người. Đây là bước chuyển quan trọng, tạo nền tảng để công tác Đoàn gắn chặt với chiến lược phát triển địa phương.
.........Hai là, “xác lập thông điệp chính trị của nhiệm kỳ gắn với chuyển đổi số và phát triển xanh”. Văn kiện định hình hệ giá trị hành động và tầm nhìn phát triển của tuổi trẻ Lai Châu thông qua thông điệp chính trị xuyên suốt nhiệm kỳ. Khẩu hiệu “Tuổi trẻ Lai Châu tự hào, vững tin theo Đảng; đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, khát vọng; tiên phong chuyển đổi số góp sức xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển xanh, nhanh, bền vững” không chỉ mang ý nghĩa cổ vũ mà còn thể hiện định hướng chiến lược của tổ chức Đoàn trong mối quan hệ hữu cơ với các trụ cột phát triển của tỉnh. Điểm mới cốt lõi là “chuyển đổi số” và “phát triển xanh” được xác định là yêu cầu chính trị trung tâm, xuyên suốt toàn bộ hoạt động của Đoàn. Thanh niên được đặt vào vị trí chủ thể trong “tham gia chuyển đổi số cộng đồng”, “ứng dụng khoa học - công nghệ trong học tập, lao động, sản xuất” và “bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh gắn với sinh kế bền vững”. Cách tiếp cận này đã chuyển từ việc tuyên truyền, vận động chung sang giao nhiệm vụ chính trị cụ thể cho đoàn viên, thanh niên, phù hợp với xu thế phát triển bền vững và chuyển .........Ba là, “đổi mới hệ mục tiêu, chỉ tiêu theo hướng đo lường được và gắn với kết quả phát triển thực chất”. Văn kiện thể hiện bước tiến trong phương thức quản trị công tác Đoàn khi thiết kế hệ mục tiêu, chỉ tiêu nhiệm kỳ theo hướng cụ thể hóa, lượng hóa và sát thực tiễn. Nhiều chỉ tiêu mới lần đầu được đưa vào như “nâng cao năng lực số cho thanh thiếu nhi”, “ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động Đoàn”, “hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp gắn với thế mạnh địa phương”. Điểm mới quan trọng là các chỉ tiêu không chỉ phản ánh hoạt động nội bộ của tổ chức Đoàn mà còn đo lường trực tiếp mức độ đóng góp của thanh niên vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Điều đó thể hiện sự chuyển đổi từ quản lý theo định hướng chung sang quản lý theo kết quả, tạo cơ sở cho kiểm tra, giám sát và đánh giá thực chất hiệu quả công tác Đoàn. Đồng thời, việc xác lập mục tiêu gắn với yêu cầu “xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện… góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh” đã khắc phục tình trạng tách rời giữa công tác Đoàn và nhiệm vụ chính trị địa .........Bốn là, “tổ chức phong trào hành động cách mạng theo chiều sâu, tạo sản phẩm bền vững gắn với sinh kế thanh niên”. Văn kiện tiếp tục khẳng định phong trào thanh niên là trụ cột của công tác Đoàn, song nhấn mạnh yêu cầu tái cấu trúc theo chiều sâu. Hoạt động tình nguyện được gắn với các chương trình phát triển cụ thể như “xây dựng nông thôn mới”, “giảm nghèo bền vững”, “xóa nhà tạm, nhà dột nát”, “bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu”, đồng thời đề cao vai trò đoàn viên, thanh niên trong việc “chủ động đề xuất ý tưởng, tham mưu cấp ủy, chính quyền, đăng ký đảm nhận nhiều công trình, phần việc thiết thực”. Điểm mới cốt lõi là phong trào phải tạo ra sản phẩm cụ thể, có giá trị sử dụng lâu dài, tránh hình thức, dàn trải. Đồng thời, Văn kiện mở rộng nội hàm phong trào bằng việc gắn với nhiệm vụ “hỗ trợ thanh niên xây dựng, phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương”, nhất là trong các lĩnh vực dược liệu, nông nghiệp gắn với du lịch, OCOP, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Sự kết hợp giữa phong trào xã hội và phát triển kinh tế thanh niên phản ánh bước chuyển từ logic vận động phong trào sang logic phát triển cộng đồng bền vững.
.........Năm là, “xây dựng tổ chức Đoàn, đội ngũ cán bộ và vai trò tham gia xây dựng Đảng thích ứng mô hình chính quyền hai cấp”. Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu xây dựng tổ chức Đoàn “tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, phù hợp với bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn “có năng lực, phẩm chất, uy tín”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, kỹ năng số và năng lực tổ chức thực tiễn trên địa bàn miền núi, biên giới. Đồng thời, Văn kiện đặt ra nhiệm vụ “tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng”, “đấu tranh phản bác thông tin xấu độc; định hướng dư luận”, xác định không gian mạng là mặt trận quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều này thể hiện sự phát triển về chiều sâu chính trị của công tác thanh niên trong bối cảnh mới. Sự kết hợp giữa xây dựng tổ chức, phát triển đội ngũ và tham gia xây dựng Đảng cho thấy tư duy coi trọng chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm chính trị của tổ chức Đoàn.
.........Những điểm mới trong Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV thể hiện sự phát triển về tư duy lãnh đạo công tác thanh niên: xác lập thanh niên là nguồn lực phát triển, gắn chuyển đổi số và tăng trưởng xanh với nhiệm vụ chính trị; đổi mới quản trị theo kết quả; tổ chức phong trào theo chiều sâu; xây dựng tổ chức Đoàn, đội ngũ cán bộ và tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị. Đây là cơ sở quan trọng để cập nhật giảng dạy lý luận chính trị, khẳng định vai trò công tác thanh niên trong phát triển bền vững của tỉnh.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Trung ương Đoàn tặng hoa chúc mừng Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV, nhiệm kỳ 2025-2030
.........2. Cập nhật những điểm mới trong Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV vào giảng dạy Học phần III.3, chương trình TCLLCT
.........Việc cập nhật một số điểm mới trong Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV vào giảng dạy Học phần III.3 (Bài 4: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay) là yêu cầu tất yếu. Theo đó, giảng viên cần làm rõ những đổi mới về tư duy chính trị, phương thức tổ chức và vai trò của Đoàn trong bối cảnh mới, qua đó giúp nội dung bài giảng phản ánh đúng thực tiễn, làm rõ yêu cầu đặt ra đối với tổ chức Đoàn và đoàn viên, thanh niên hiện nay, góp phần nâng cao tính khoa học, tính thời sự và hiệu quả của bài giảng.
.........Thứ nhất, cần cập nhật vào mục 1.3: Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Ngoài việc khẳng định Đoàn là “đội dự bị tin cậy của Đảng”, “trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên” thì giảng viên cần làm rõ vai trò của Đoàn trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu phát triển địa phương. Văn kiện Đại hội Đoàn tỉnh Lai Châu khóa XV cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng khi chỉ rõ thanh niên Lai Châu “hiện có 112.814 người, chiếm khoảng 22,52% dân số toàn tỉnh”, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của tổ chức Đoàn trong việc tổ chức, dẫn dắt lực lượng này “góp phần xây dựng Lai Châu phát triển xanh, nhanh, bền vững”. Nội dung này cần được cập nhật để làm rõ cách tiếp cận mới: “coi thanh niên không chỉ là đối tượng giáo dục, vận động, mà là nguồn lực trực tiếp của phát triển”. Việc cập nhật đặc biệt cần thiết trong bối cảnh tỉnh Lai Châu vận hành chính quyền địa phương hai cấp, trong đó cấp xã được tăng cường thẩm quyền, trách nhiệm và vai trò tổ chức thực hiện. Thực tiễn đòi hỏi đoàn viên, thanh niên phải tham gia trực tiếp vào giải quyết các vấn đề phát triển ở cơ sở như chuyển đổi sinh kế, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc. Do đó, giảng dạy mục 1.3 cần mở rộng nội hàm vai trò của Đoàn từ “lực lượng xung kích” sang “lực lượng đồng hành, tham gia kiến tạo phát triển” trong hệ thống chính trị ở cơ sở.
.........Thứ hai, cần cập nhật vào mục 1.4: Hệ thống tổ chức của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Văn kiện Đại hội Đoàn tỉnh Lai Châu khóa XV nhấn mạnh yêu cầu xây dựng tổ chức Đoàn “tinh gọn, linh hoạt, hiệu quả”, phù hợp với “vận hành mô hình chính quyền hai cấp (tỉnh - xã)”. Nội dung cập nhật cần làm rõ sự điều chỉnh trong tổ chức và phương thức hoạt động của Đoàn ở cấp cơ sở khi không còn cấp trung gian trong nhiều hoạt động quản lý, điều hành. Bài giảng cần phân tích rõ vì sao tổ chức Đoàn phải đổi mới phương thức chỉ đạo theo hướng tăng tính chủ động của cơ sở, giảm phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính, phát huy vai trò tự quản và sáng tạo của chi đoàn, đoàn cơ sở. Đồng thời, cần cập nhật yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn “có năng lực, phẩm chất, uy tín”, đáp ứng yêu cầu công tác thanh niên trên địa bàn miền núi, biên giới, dân cư phân tán, tỷ lệ thanh niên dân tộc thiểu số cao. Việc cập nhật nội dung này giúp làm rõ chuẩn năng lực mới của cán bộ Đoàn hiện nay: không chỉ vững vàng về chính trị, mà còn am hiểu chuyển đổi số, có kỹ năng xã hội, kỹ năng vận động cộng đồng và năng lực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cơ sở.
.........Thứ ba, cập nhật vào mục 3.1: Tổ chức các phong trào hành động cách mạng trong thanh niên. Văn kiện Đại hội Đoàn tỉnh Lai Châu khóa XV thể hiện rõ yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức phong trào theo hướng thiết thực, có chiều sâu, có sản phẩm cụ thể. Văn kiện nhấn mạnh việc đoàn viên, thanh niên “chủ động đề xuất ý tưởng, tham mưu cấp ủy, chính quyền, đăng ký đảm nhận nhiều công trình, phần việc thiết thực”. Trong giảng dạy, cần làm rõ vì sao phong trào thanh niên hiện nay không thể dừng lại ở tính phong trào, bề nổi, mà phải gắn với giải quyết các vấn đề thiết thân của địa phương như xóa nhà tạm, nhà dột nát, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới. Việc cập nhật nội dung này giúp học viên nhận thức rõ rằng phong trào thanh niên đã và đang trở thành một phương thức tham gia quản trị địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Đặc biệt, cần cập nhật nội dung gắn phong trào thanh niên với chuyển đổi số, xác định thanh niên là lực lượng “tiên phong chuyển đổi số” ở cơ sở, đúng với tinh thần khẩu hiệu hành động của Đại hội, qua đó khắc phục cách tiếp cận phong trào theo lối truyền thống, tách rời yêu cầu phát triển hiện đại trong bối cảnh mới.
.........Thứ tư, cập nhật mục 3.1: Tổ chức các phong trào hành động cách mạng sâu rộng trong thanh niên. Văn kiện xác định rõ nhiệm vụ “hỗ trợ thanh niên xây dựng, phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương”. Xuất phát từ đặc thù Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới, có nhiều tiềm năng về nông nghiệp đặc sản, dược liệu, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Bài giảng cần làm rõ vai trò của tổ chức Đoàn không chỉ dừng lại ở tuyên truyền tinh thần khởi nghiệp, mà còn là chủ thể kết nối chính sách, khoa học - công nghệ, nguồn vốn và thị trường. Qua đó, khẳng định vai trò của Đoàn trong tham gia phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hình thành sinh kế bền vững cho thanh niên, nhất là thanh niên dân tộc thiểu số.
.........Thứ năm, cập nhật vào mục 3.2: Công tác xây dựng Đoàn và Đoàn tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị. Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu “tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng”, gắn với nhiệm vụ “đấu tranh phản bác thông tin xấu độc; định hướng dư luận”. Giảng viên cần làm rõ vì sao không gian mạng trở thành mặt trận quan trọng của công tác tư tưởng; vì sao đoàn viên, thanh niên phải được trang bị năng lực số, kỹ năng nhận diện và phản bác thông tin sai trái, thù địch. Nội dung cập nhật này làm rõ trách nhiệm chính trị của tổ chức Đoàn trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ trong đời sống xã hội, mà cả trên không gian mạng. Đồng thời, cần cập nhật yêu cầu nâng cao chất lượng công tác giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng, gắn với rèn luyện thực tiễn, khắc phục biểu hiện hình thức, đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng ở cơ sở trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy.
Tóm lại, việc cập nhật có trọng tâm các nội dung mới của Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu khóa XV vào giảng dạy Học phần III.3 là yêu cầu tất yếu, góp phần bảo đảm tính thời sự, tính khoa học và tính thực tiễn của công tác giáo dục lý luận chính trị. Qua đó, nâng cao chất lượng bài giảng, làm rõ hơn vai trò của công tác Đoàn trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng hệ thống chính trị tỉnh Lai Châu vững mạnh trong giai đoạn 2025-2030.
.........* Tài liệu tham khảo:
.........1. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Văn kiện Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025-2030, Lai Châu, 2025.
.........2. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, Nxb. Lý luận chính trị, Hà Nội, 2021.