Quang cảnh ĐHĐB Hội Nông dân tỉnh Lai Châu lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025-2030
............Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh Lai Châu lần thứ XI diễn ra trong thời điểm công tác Hội và phong trào nông dân đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện về nội dung và phương thức hoạt động. Văn kiện Đại hội đã kế thừa và phát triển quan điểm của Đảng về vị trí, vai trò của giai cấp nông dân, đồng thời xác lập những định hướng mới có giá trị lý luận và thực tiễn rõ nét. Việc nghiên cứu, làm rõ các điểm mới của Văn kiện và cập nhật vào nội dung giảng dạy Học phần III.3 chương trình Trung cấp lý luận chính trị là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm tính thời sự, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
............1. NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT TRONG VĂN KIỆN ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU HỘI NÔNG DÂN TỈNH LAI CHÂU LẦN THỨ XI
............Một là, khẳng định rõ hơn, đầy đủ hơn vai trò chủ thể, trung tâm của nông dân trong phát triển. Nếu như trước đây, trong nhiều văn kiện, nông dân chủ yếu được nhìn nhận là lực lượng sản xuất quan trọng thì Văn kiện Đại hội lần này đã có bước phát triển mới về nhận thức khi nhấn mạnh nông dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm của phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Đây là sự cụ thể hóa quan điểm lớn của Đảng về phát triển lấy con người làm trung tâm, trong đó nông dân không chỉ tham gia mà còn quyết định hiệu quả của quá trình phát triển. Văn kiện đã đặt nông dân vào vị trí chủ thể của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong nông nghiệp; coi nông dân là lực lượng trực tiếp thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững. Cách tiếp cận này tạo cơ sở lý luận quan trọng để chuyển mạnh từ tư duy “hỗ trợ nông dân” sang “trao quyền cho nông dân”, từ đó phát huy tính chủ động, sáng tạo và khát vọng vươn lên của giai cấp nông dân trong giai đoạn mới.
............Hai là, định hình rõ mô hình phát triển nông nghiệp gắn với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Một điểm mới nổi bật của Văn kiện là sự tích hợp đồng bộ các trụ cột phát triển hiện đại vào định hướng công tác Hội. Văn kiện không chỉ đề cập riêng lẻ đến ứng dụng khoa học – công nghệ hay chuyển đổi số, mà đặt các yếu tố này trong một chỉnh thể phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc xác định chuyển đổi số là yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức và hoạt động của Hội cũng như trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp thể hiện tư duy phát triển dài hạn, phù hợp với xu thế chung. Đặc biệt, các nhiệm vụ đột phá như đào tạo, bồi dưỡng kiến thức kinh tế nông nghiệp, kinh tế số; nâng cao hiệu quả Quỹ Hỗ trợ nông dân để thúc đẩy sản xuất hàng hóa tập trung, tích hợp đa giá trị đã cho thấy cách tiếp cận mang tính thực tiễn cao, gắn mục tiêu chiến lược với các giải pháp cụ thể.

BCH Hội Nông dân tỉnh Lai Châu khóa XI, nhiệm kỳ 2025 - 2030 ra mắt Đại hội
............Ba là, nhấn mạnh mạnh mẽ hơn vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nông dân. Văn kiện Đại hội tiếp tục khẳng định Hội Nông dân là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho giai cấp nông dân, là cầu nối giữa nông dân với Đảng và Nhà nước. Điểm mới là yêu cầu Hội phải chủ động, tích cực hơn trong tham gia xây dựng, giám sát và phản biện chính sách; tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh. Hoạt động đại diện, bảo vệ quyền lợi của nông dân không chỉ dừng lại ở giải quyết kiến nghị, khiếu nại mà còn gắn với việc hỗ trợ nông dân tiếp cận thông tin thị trường, ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, tham gia thương mại điện tử và chuỗi giá trị. Điều này thể hiện sự chuyển biến từ vai trò “bảo vệ thụ động” sang “đồng hành phát triển”, phù hợp với yêu cầu mới của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
............Bốn là, đổi mới toàn diện nội dung, phương thức hoạt động của Hội theo hướng thực chất, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở. Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; lấy hiệu quả phục vụ hội viên, nông dân làm thước đo. Các mô hình chi, tổ Hội nghề nghiệp, câu lạc bộ của nông dân, mô hình “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh gắn với không hủ tục” được đánh giá cao và xác định là hướng phát triển lâu dài. Đặc biệt, việc đưa ra phương châm hành động “3 gần, 5 phải, 4 không” cho thấy quyết tâm khắc phục tình trạng hành chính hóa trong hoạt động Hội, xây dựng hình ảnh cán bộ Hội gần dân, hiểu dân, có trách nhiệm với dân. Đây là điểm mới có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, phản ánh yêu cầu đổi mới phương thức vận động quần chúng trong điều kiện mới.
............2. NHỮNG NỘI DUNG CẦN CẬP NHẬT, BỔ SUNG CỤ THỂ VÀO BÀI 3. “HỘI NÔNG DÂN VIỆT NAM TRONG SỰ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VÀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI”.
............Một là, cập nhật vào mục 1.2.3. Vai trò của Hội Nông dân Việt Nam
Văn kiện Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh Lai Châu lần thứ XI đã phát triển nhận thức về vai trò của Hội từ chỗ chủ yếu là tổ chức vận động, hỗ trợ sang nhấn mạnh vai trò phát huy tính chủ thể của nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn hiện đại. Văn kiện khẳng định rõ: “Nông dân là chủ thể, trung tâm của quá trình phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới; Hội Nông dân có trách nhiệm khơi dậy khát vọng vươn lên, tinh thần tự lực, tự cường và đổi mới sáng tạo trong nông dân”. Nội dung này cần được bổ sung trực tiếp vào mục 1.2.3 để làm rõ ba phương diện vai trò mới của Hội Nông dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Thứ nhất, vai trò của Hội trong việc dẫn dắt nông dân tham gia chuyển đổi số nông nghiệp, khi Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ nông sản”. Thứ hai, vai trò khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng, tinh thần khởi nghiệp nông nghiệp, gắn với phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác. Thứ ba, vai trò của Hội trong kiến tạo nông nghiệp xanh, phát triển bền vững, phù hợp với định hướng “phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu” đã được nêu trong Văn kiện.
............Hai là, cập nhật vào mục 1.3.2. Nhiệm vụ của Hội Nông dân Việt Nam
Trên cơ sở các định hướng mới, Văn kiện Đại hội đã bổ sung và nhấn mạnh nhiều nhiệm vụ mới của Hội Nông dân các cấp, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Văn kiện xác định: “Hội Nông dân các cấp chủ động tham gia chuyển đổi số; nâng cao năng lực số cho cán bộ, hội viên; đổi mới phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, hiệu quả”. Nội dung này cần được tích hợp vào mục 1.3.2 nhằm cập nhật hệ thống nhiệm vụ của Hội Nông dân Việt Nam theo yêu cầu mới. Trước hết là nhiệm vụ hướng dẫn, hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học – công nghệ, kỹ năng số, thị trường số, phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu nông nghiệp. Bên cạnh đó, cần bổ sung nhiệm vụ chuyển đổi số trong chính hoạt động của tổ chức Hội, từ quản lý hội viên, điều hành phong trào đến cung cấp dịch vụ hỗ trợ nông dân. Đặc biệt, trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu “Hội Nông dân chủ động tham mưu, đề xuất chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn từ cơ sở”, nội dung này cần được làm rõ trong bài giảng để học viên hiểu đúng vai trò chính trị của Hội.
............Ba là, cập nhật vào mục 3.1.1. Xây dựng tổ chức Hội Nông dân Việt Nam vững mạnh
............Một điểm mới nổi bật của Văn kiện là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tổ chức và phương thức hoạt động của Hội trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Văn kiện nêu rõ: “Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy Hội tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ Hội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”. Nội dung này cần được cập nhật vào mục 3.1.1 nhằm làm rõ yêu cầu xây dựng tổ chức Hội Nông dân Việt Nam vững mạnh không chỉ về số lượng mà прежде hết là chất lượng và hiệu quả hoạt động. Văn kiện cũng nhấn mạnh việc đổi mới phương thức hoạt động theo hướng “gần dân, sát cơ sở, lấy sự hài lòng của nông dân làm thước đo”. Đây là luận điểm quan trọng cần được giảng viên nhấn mạnh khi phân tích vai trò của tổ chức Hội trong điều kiện mới, đồng thời giúp học viên liên hệ thực tiễn công tác Hội ở cơ sở.
............Bốn là, cập nhật vào mục 3.2. Vận động nông dân phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới
............Văn kiện Đại hội lần thứ XI đã cụ thể hóa nội dung vận động nông dân theo hướng gắn với các mô hình phát triển mới. Đối với mục 3.2.1, cần bổ sung nội dung phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, khi Văn kiện xác định: “Phát triển phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi theo hướng xanh, bền vững, hiệu quả”.
Đối với mục 3.2.3, Văn kiện nhấn mạnh vai trò của Hội trong phát triển kinh tế tập thể: “Hỗ trợ nông dân tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác gắn với ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị”. Đây là nội dung mới cần được cập nhật để làm rõ vai trò “bà đỡ” của Hội trong phát triển kinh tế tập thể hiện đại. Đối với mục 3.2.5, Văn kiện bổ sung yêu cầu nông dân tham gia xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới thông minh, với định hướng “xây dựng nông thôn mới gắn với chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nông dân”. Nội dung này cần được tích hợp để phản ánh đúng giai đoạn phát triển mới của chương trình mục tiêu quốc gia.
............Năm là, cập nhật vào mục 3.3. Tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc
............Văn kiện Đại hội khẳng định rõ hơn vai trò chính trị - xã hội của Hội Nông dân trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở. Văn kiện nêu rõ: “Phát huy vai trò của Hội Nông dân trong giám sát, phản biện xã hội; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nông dân; góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh”. Nội dung này cần được cập nhật vào mục 3.3 nhằm làm rõ vai trò của Hội không chỉ là tổ chức vận động quần chúng mà còn là chủ thể tham gia xây dựng đồng thuận xã hội, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là luận điểm có giá trị lý luận và thực tiễn cao, cần được nhấn mạnh trong giảng dạy LLCT hiện nay.
Tóm lại, Văn kiện Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh Lai Châu lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025-2030 thể hiện bước phát triển mới về tư duy lý luận và định hướng thực tiễn đối với công tác Hội và phong trào nông dân trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Việc nghiên cứu, cập nhật có hệ thống các nội dung mới của Văn kiện vào Bài 3 trong giảng dạy Học phần III.3, chương trình Trung cấp lý luận chính trị là yêu cầu tất yếu, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tăng cường năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn, qua đó phát huy vai trò của Hội Nông dân Việt Nam trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và củng cố hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh hiện nay.
............* Tài liệu tham khảo:
............1. Hội Nông dân tỉnh Lai Châu, Văn kiện Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh Lai Châu lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025–2030, Lai Châu, 2025.
............2. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, Nxb. Lý luận chính trị, Hà Nội, 2021.