Trường Chính trị tỉnh Lai Châu
Lý luận về đường lối đổi mới và yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Lai Châu
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định vai trò là nền tảng tư tưởng vững chắc, dẫn dắt đất nước vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh. Được khởi xướng từ Đại hội VI của Đảng (năm 1986), đường lối đổi mới là kết quả của một cuộc cách mạng sâu sắc về tư duy lý luận, thể hiện sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn Việt Nam, trên cơ sở kiên định mục tiêu xã hội chủ nghĩa, đồng thời linh hoạt thích ứng với những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế.
................Trên nền tảng tổng kết thực tiễn gần 40 năm đổi mới đất nước, Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên khẳng định lý luận về đường lối đổi mới là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Quan điểm chỉ đạo này thể hiện rõ trong Báo cáo chính trị với yêu cầu: “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới”. Đây là bước phát triển mới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh sự trưởng thành về tư duy lý luận, năng lực tổng kết thực tiễn và bản lĩnh chính trị của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
........Lý luận về đường lối đổi mới là sự cụ thể hóa và phát triển sáng tạo các nguyên lý phổ quát của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam; thể hiện sự thống nhất chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Lý luận này đã hình thành hệ thống quan điểm toàn diện về phát triển đất nước, nổi bật là những đột phá lý luận về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể của sự nghiệp đổi mới; hướng tới mục tiêu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
........Việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ khẳng định sức sống bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, mà còn tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, sáng suốt của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Qua các kỳ đại hội, lý luận này không ngừng được bổ sung, phát triển, đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện, đồng bộ, gắn với các xu thế mới như chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và hội nhập quốc tế sâu rộng, trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
........Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự gia tăng của các thách thức an ninh phi truyền thống, lý luận về đường lối đổi mới tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phát triển nhanh và bền vững, giữa hội nhập quốc tế và giữ vững độc lập, tự chủ. Những thành tựu thực tiễn đạt được như việc Việt Nam thoát khỏi nhóm nước nghèo, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, đời sống Nhân dân không ngừng được cải thiện và vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao đã khẳng định tính đúng đắn, khoa học của đường lối đổi mới. Đồng thời, lý luận này cũng chỉ rõ những vấn đề đặt ra cần tiếp tục giải quyết như bất bình đẳng xã hội, ô nhiễm môi trường và âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận.
........Chính từ yêu cầu đó, việc đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở Việt Nam trở thành nhiệm vụ tất yếu. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nội dung và phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo hướng khoa học, thực tiễn, hiện đại. Đổi mới không chỉ dừng lại ở cập nhật nội dung mà phải chuyển mạnh từ phương pháp truyền thụ một chiều sang các phương pháp giảng dạy tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học; tăng cường gắn lý luận với thực tiễn, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số trong giảng dạy. Thực tiễn cho thấy, mặc dù đã đạt được một số kết quả, song việc đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị vẫn còn những hạn chế, đòi hỏi phải tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt hơn, đặc biệt ở các trường chính trị địa phương, nơi trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
........Trường Chính trị tỉnh Lai Châu là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt của tỉnh miền núi, biên giới Tây Bắc, nơi có điều kiện địa lý khó khăn, trình độ phát triển không đồng đều, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị tại Trường trở nên đặc biệt cụ thể và cấp bách, nhằm đáp ứng Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05/01/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, đồng thời phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ trong tình hình mới.
........Những năm qua, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, như tổ chức các lớp cao cấp lý luận chính trị hệ không tập trung, các lớp trung cấp lý luận chính trị, các lớp bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ cơ sở; chủ động phối hợp tổ chức các hội thảo khoa học về nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, tiêu biểu là Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị” do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phối hợp với Trường tổ chức ngày 13/8/2024. Đồng thời, Trường đã tích cực rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng cập nhật các văn bản mới của Trung ương và Tỉnh ủy, tăng cường liên hệ thực tiễn địa phương và tham gia nghiên cứu, nghiệm thu các đề tài khoa học cấp tỉnh liên quan đến nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị.
........Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường vẫn còn một số hạn chế nhất định, như phương pháp giảng dạy ở một số môn học chưa gắn chặt với thực tiễn địa phương; việc ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số trong giảng dạy còn hạn chế; năng lực nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn của một bộ phận giảng viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, do chưa có nhiều điều kiện trải nghiệm thực tế ở cơ sở.
........Từ thực tiễn đó, đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Lai Châu cần tập trung vào các giải pháp trọng tâm sau: Trước hết, phải gắn chặt nội dung giảng dạy với thực tiễn phát triển của tỉnh, nhất là các vấn đề về phát triển kinh tế biên giới, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, bảo đảm quốc phòng - an ninh khu vực biên giới, qua đó giúp học viên là cán bộ cơ sở có thể vận dụng ngay kiến thức vào công tác thực tiễn. Cùng với đó, cần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy vai trò chủ thể của giảng viên và học viên, tăng cường áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huống, phân tích các vấn đề thực tiễn địa phương dưới góc độ lý luận và đường lối đổi mới của Đảng; kết hợp linh hoạt giữa giảng dạy trực tiếp và trực tuyến để khắc phục khó khăn về không gian, địa lý. Đồng thời, Trường cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học, từng bước số hóa giáo trình, tài liệu, xây dựng hệ thống học liệu dùng chung, nền tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TU của Tỉnh ủy Lai Châu về chuyển đổi số. Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, thường xuyên cập nhật những nội dung mới từ các nghị quyết của Đảng, nhất là tinh thần Đại hội XIV; tăng cường nghiên cứu khoa học gắn với tổng kết thực tiễn, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị.
........Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, mà còn góp phần xây dựng Trường đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng ở địa bàn biên giới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
........* Tài liệu tham khảo:
........1.https://ct.qdnd.vn/van-hoa-xa-hoi/ly-luan-ve-duong-loi-doi-moi-thanh-to-moi-cau-thanh-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-533759. “Lý luận về đường lối đổi mới” - thành tố mới cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng.
........2.https://truongchinhtri.laichau.gov.vn/index.php/nghien-cuu-khoa-hoc/doi-moi-noi-dung-phuong-phap-giang-day-ly-luan-chinh-tri-gan-voi-thuc-tien-dia-phuong-dap-ung-yeu-cau-xay-dung-truong-chinh-tri-chuan-2136.html. “Đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy lý luận chính trị gắn với thực tiễn địa phương, đáp ứng yêu cầu xây dựng Trường Chính trị chuẩn”.
........3.https://baolaichau.vn/xa-hoi/doi-moi-phuong-phap-giang-day-ly-luan-chinh-tri-o-tinh-lai-chau-hien-nay. “Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở tỉnh Lai Châu hiện nay”.
........4.https://www.vietnamplus.vn/ly-luan-ve-duong-loi-doi-moi-su-truong-thanh-ve-tu-duy-ly-luan-cua-dang-post1087956.vnp. "Lý luận về đường lối đổi mới" - Sự trưởng thành về tư duy lý luận của Đảng.
........Lý luận về đường lối đổi mới là sự cụ thể hóa và phát triển sáng tạo các nguyên lý phổ quát của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam; thể hiện sự thống nhất chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Lý luận này đã hình thành hệ thống quan điểm toàn diện về phát triển đất nước, nổi bật là những đột phá lý luận về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể của sự nghiệp đổi mới; hướng tới mục tiêu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
........Việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ khẳng định sức sống bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, mà còn tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, sáng suốt của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Qua các kỳ đại hội, lý luận này không ngừng được bổ sung, phát triển, đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện, đồng bộ, gắn với các xu thế mới như chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và hội nhập quốc tế sâu rộng, trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
........Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự gia tăng của các thách thức an ninh phi truyền thống, lý luận về đường lối đổi mới tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phát triển nhanh và bền vững, giữa hội nhập quốc tế và giữ vững độc lập, tự chủ. Những thành tựu thực tiễn đạt được như việc Việt Nam thoát khỏi nhóm nước nghèo, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, đời sống Nhân dân không ngừng được cải thiện và vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao đã khẳng định tính đúng đắn, khoa học của đường lối đổi mới. Đồng thời, lý luận này cũng chỉ rõ những vấn đề đặt ra cần tiếp tục giải quyết như bất bình đẳng xã hội, ô nhiễm môi trường và âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận.
........Chính từ yêu cầu đó, việc đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở Việt Nam trở thành nhiệm vụ tất yếu. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nội dung và phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo hướng khoa học, thực tiễn, hiện đại. Đổi mới không chỉ dừng lại ở cập nhật nội dung mà phải chuyển mạnh từ phương pháp truyền thụ một chiều sang các phương pháp giảng dạy tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học; tăng cường gắn lý luận với thực tiễn, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số trong giảng dạy. Thực tiễn cho thấy, mặc dù đã đạt được một số kết quả, song việc đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị vẫn còn những hạn chế, đòi hỏi phải tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt hơn, đặc biệt ở các trường chính trị địa phương, nơi trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
........Trường Chính trị tỉnh Lai Châu là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt của tỉnh miền núi, biên giới Tây Bắc, nơi có điều kiện địa lý khó khăn, trình độ phát triển không đồng đều, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị tại Trường trở nên đặc biệt cụ thể và cấp bách, nhằm đáp ứng Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05/01/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, đồng thời phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ trong tình hình mới.
........Những năm qua, Trường Chính trị tỉnh Lai Châu đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, như tổ chức các lớp cao cấp lý luận chính trị hệ không tập trung, các lớp trung cấp lý luận chính trị, các lớp bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ cơ sở; chủ động phối hợp tổ chức các hội thảo khoa học về nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, tiêu biểu là Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị” do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phối hợp với Trường tổ chức ngày 13/8/2024. Đồng thời, Trường đã tích cực rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng cập nhật các văn bản mới của Trung ương và Tỉnh ủy, tăng cường liên hệ thực tiễn địa phương và tham gia nghiên cứu, nghiệm thu các đề tài khoa học cấp tỉnh liên quan đến nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị.
........Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường vẫn còn một số hạn chế nhất định, như phương pháp giảng dạy ở một số môn học chưa gắn chặt với thực tiễn địa phương; việc ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số trong giảng dạy còn hạn chế; năng lực nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn của một bộ phận giảng viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, do chưa có nhiều điều kiện trải nghiệm thực tế ở cơ sở.
........Từ thực tiễn đó, đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Lai Châu cần tập trung vào các giải pháp trọng tâm sau: Trước hết, phải gắn chặt nội dung giảng dạy với thực tiễn phát triển của tỉnh, nhất là các vấn đề về phát triển kinh tế biên giới, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, bảo đảm quốc phòng - an ninh khu vực biên giới, qua đó giúp học viên là cán bộ cơ sở có thể vận dụng ngay kiến thức vào công tác thực tiễn. Cùng với đó, cần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy vai trò chủ thể của giảng viên và học viên, tăng cường áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huống, phân tích các vấn đề thực tiễn địa phương dưới góc độ lý luận và đường lối đổi mới của Đảng; kết hợp linh hoạt giữa giảng dạy trực tiếp và trực tuyến để khắc phục khó khăn về không gian, địa lý. Đồng thời, Trường cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học, từng bước số hóa giáo trình, tài liệu, xây dựng hệ thống học liệu dùng chung, nền tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TU của Tỉnh ủy Lai Châu về chuyển đổi số. Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, thường xuyên cập nhật những nội dung mới từ các nghị quyết của Đảng, nhất là tinh thần Đại hội XIV; tăng cường nghiên cứu khoa học gắn với tổng kết thực tiễn, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị.
........Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Trường Chính trị tỉnh Lai Châu, mà còn góp phần xây dựng Trường đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng ở địa bàn biên giới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
........* Tài liệu tham khảo:
........1.https://ct.qdnd.vn/van-hoa-xa-hoi/ly-luan-ve-duong-loi-doi-moi-thanh-to-moi-cau-thanh-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-533759. “Lý luận về đường lối đổi mới” - thành tố mới cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng.
........2.https://truongchinhtri.laichau.gov.vn/index.php/nghien-cuu-khoa-hoc/doi-moi-noi-dung-phuong-phap-giang-day-ly-luan-chinh-tri-gan-voi-thuc-tien-dia-phuong-dap-ung-yeu-cau-xay-dung-truong-chinh-tri-chuan-2136.html. “Đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy lý luận chính trị gắn với thực tiễn địa phương, đáp ứng yêu cầu xây dựng Trường Chính trị chuẩn”.
........3.https://baolaichau.vn/xa-hoi/doi-moi-phuong-phap-giang-day-ly-luan-chinh-tri-o-tinh-lai-chau-hien-nay. “Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị ở tỉnh Lai Châu hiện nay”.
........4.https://www.vietnamplus.vn/ly-luan-ve-duong-loi-doi-moi-su-truong-thanh-ve-tu-duy-ly-luan-cua-dang-post1087956.vnp. "Lý luận về đường lối đổi mới" - Sự trưởng thành về tư duy lý luận của Đảng.
Tác giả: CN. Nguyễn Xuân Thành - Giảng viên khoa Xây dựng Đảng, ThS. Đỗ Minh Khánh - Giảng viên khoa Xây dựng Đảng
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Thành viên đăng nhập
- Đang truy cập11
- Hôm nay4,126
- Tháng hiện tại89,968
- Tổng lượt truy cập10,548,087
